A Mom's Arts

Το ρεβεγιόν στην οικογένειά μας είναι πάντα μικρό, γι’ αυτό και προτιμώ συνταγές που να δίνουν πιο διαχειρίσιμες ποσότητες. Ακολουθεί η συνταγή μου, για μια αφράτη, γευστική βασιλόπιτα που μπορείτε να φτιάξετε εύκολα και γρήγορα, με σύρμα χειρός ή με μίξερ.

-Εργαλεία-– Σύρμα χειρός ή μίξερ
– Μπολ ανάμειξης
– Στρογγυλή φόρμα 28 εκ.
– Μαχαίρι βουτύρου

-Υλικά-

– 500 γρ. αλεύρι που φουσκώνει μόνο του
– 250 γρ. βούτυρο ή μαργαρίνη
– 400 γρ. ζάχαρη
– 4 μέτρια αυγά
– 260 ml γάλα
– 1 κ.γ. εκχύλισμα βανίλιας και ξύσμα από 1 πορτοκάλι
– σταφίδες και χοντροκομμένα καρύδια
– 1 μικρό κέρμα που το τυλίγουμε σε αλουμινόχαρτο και το αλευρώνουμε

* για το γλάσο

– 300 γρ. ζάχαρη άχνη
– 4 κουταλιές της σούπας χυμός λεμονιού

-Εκτέλεση-
1. Προθερμαίνουμε τον φούρνο μας στους 180oC, στις αντιστάσεις.
2. Χτυπάμε στο μίξερ ή με το σύρμα χειρός το λιωμένο βούτυρο ή μαργαρίνη με τη ζάχαρη, μέχρι να αφρατέψει. 
3. Προσθέτουμε τα αυγά ένα-ένα ανακατεύοντας καλά. 
4. Συνεχίζουμε, προσθέτοντας εναλλάξ λίγο-λίγο το αλεύρι και το γάλα. 
5. Ρίχνουμε τη βανίλια και το ξύσμα. 
6. Στο τέλος, προσθέτουμε τις σταφίδες και τα χοντροκομμένα καρύδια και ανακατεύουμε απαλά με μια μαρίζ. 
* Φροντίζουμε να μην ξεχάσουμε το φλουρί!
7. Βουτυρώνουμε καλά μία στρογγυλή φόρμα 28 εκ. και γυρίζουμε μέσα το μείγμα μας.
8. Ψήνουμε στους 180οC για 1 ώρα. Προσέχουμε να μην ανοίξουμε τον φούρνο πριν περάσουν τουλάχιστον 30 λεπτά.
9. Αφήνουμε το κέικ να κρυώσει εντελώς πριν του βάλουμε το γλάσο.

– Γλάσο-– Ανακατεύουμε μαζί τον χυμό λεμονιού και τη ζάχαρη άχνη, μέχρι να έχουμε ένα μείγμα ομοιογενές και λείο.
– Βγάζουμε την πίτα από τη φόρμα και απλώνουμε το γλάσο λεμονιού από πάνω, με ένα μαχαιράκι βουτύρου.
Διακοσμούμε με πρωτοχρονιάτικες παραστάσεις και με τον αριθμό του έτους. 
Καλή χρονιά!

Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε τα παιδιά να φοβούνται λιγότερο κατά τη διάρκεια των ιατρικών διαδικασίων; Ακολουθούν φιλικές προτάσεις για να τα προετοιμάσουμε και να μειώσουμε τον πόνο τους.

---

Προετοιμασία των παιδιών ώστε να φοβούνται λιγότερο κατά τις ιατρικές διαδικασίες

Για να κάνουμε τα παιδιά να νιώθουν λιγότερο άγχος μπροστά σε μια επικείμενη ιατρική επίσκεψη, καλό είναι να τα προετοιμάσουμε για την επίσκεψη στον γιατρό ή στο νοσοκομείο και να εξηγήσουμε στα παιδιά τι ακριβώς θα γίνει, με απλά λόγια:
«Θα πάμε στον γιατρό. Θα σου ζητήσει να… και ίσως να… Θα είμαι μαζί σου όλη την ώρα».

Ορισμένοι γιατροί το κάνουν αυτό από μόνοι τους, αλλά μπορούμε επίσης να ζητήσουμε από τον γιατρό να εξηγήσει τι θα κάνει (ή να το πούμε εμείς αντί για αυτόν) προσαρμόζοντας τις πληροφορίες στην ηλικία και το απαιτούμενο επίπεδο κατανόησης:
«Ο γιατρός χρειάζεται να καταλάβει γιατί έχεις πυρετό, γι’ αυτό θα ακούσει την καρδιά και τους πνεύμονές σου, θα δει τον λαιμό και τα αυτιά σου. Το εργαλείο για να ακούσει την καρδιά μπορεί να είναι λίγο κρύο / ο γιατρός θα σου ζητήσει να ανοίξεις το στόμα σου / αυτό εδώ λέγεται γλωσσοπίεστρο και χρησιμοποιείται για να εξετάσει μέσα στο στόμα και στον λαιμό, θα το βάλει στη γλώσσα σου».

Σε αυτό το πλαίσιο, οι φράσεις με θετική διατύπωση δημιουργούν λιγότερη ανησυχία από εκείνες που χρησιμοποιούν άρνηση. Για παράδειγμα, είναι καλύτερο να λέμε:
«Είναι αλήθεια ότι μπορεί να φοβηθείς λίγο όταν δεν ξέρεις / μπορεί να πονέσει / έχεις δίκιο, είναι λίγο κρύο», αντί για «Μην φοβάσαι / όχι, δεν πονάει / δεν είναι τόσο κρύο».

Πράγματι, ένα παιδί που αναγνωρίζουμε την ανησυχία του θα μας εμπιστευτεί περισσότερο απ’ ό,τι ένα παιδί που αιφνιδιάζεται ή στο οποίο έχουμε πει ψέματα (π.χ. λέγοντας ότι δεν θα πονέσει ενώ μπορεί να πονέσει ή ότι δεν θα του κάνουν ένεση, ενώ ξέρουμε ότι θα του κάνουν). Μπορούμε να πούμε: «Μπορεί να πονέσει λίγο, θα είμαι δίπλα σου».

Είναι σημαντικό και οι γονείς να έχουν όσο το δυνατόν πιο ήρεμη στάση απέναντι στην επίσκεψη. Αν, για παράδειγμα, οι ενέσεις προκαλούν άγχος σε έναν από τους γονείς, ίσως είναι καλύτερα να αφήσει το πράγμα στον άλλο γονέα.

---

Προσαρμογή των συνθηκών της ιατρικής διαδικασίας

Αν προβλέπεται μια επώδυνη διαδικασία, μπορούμε να προετοιμάσουμε ένα μικρό παιχνίδι που αρέσει στο παιδί για να αποσπάσουμε την προσοχή του. Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε παιχνιδιάρικες εκφράσεις:
«Ο γιατρός θα χαιρετήσει το αυτί σου, την καρδιά σου, τα δόντια σου» (ορισμένοι γιατροί χρησιμοποιούν συστηματικά τέτοια προσέγγιση με τα παιδιά, άλλοι όχι).

Ομοίως, τα παιχνίδια και τα λούτρινα μπορούν να χρησιμεύσουν στην εξέταση:
«Λοιπόν, το αρκουδάκι σου είναι άρρωστο; Ας δούμε τα αυτιά του. Και τα δικά σου αυτιά πονάνε;».

Για τα πιο μικρά παιδιά, ο θηλασμός έχει καταπραϋντικές ιδιότητες. Ορισμένοι επαγγελματίες υγείας προτείνουν στις μητέρες που θηλάζουν να θηλάσουν το παιδί κατά τη διάρκεια μιας ένεσης ή μιας αιμοληψίας, για παράδειγμα.

Επιπλέον, μπροστά σε ένα παιδί που φοβάται ή αρνείται, είναι δυνατό να προσαρμόσουμε τις συνθήκες εξέτασης ανάλογα με τις δυνατότητες: στην αγκαλιά των γονέων, στο γραφείο και όχι στο εξεταστικό κρεβάτι, να μην γδυθεί εντελώς από την αρχή.

Οι ιατρικές διαδικασίες δεν πρέπει ποτέ να αποτελούν απειλή ή τιμωρία. Ένα παιδί που απειλείται με ένεση για να φοβηθεί και να υπακούσει μπορεί να αναπτύξει φοβία για τις ιατρικές διαδικασίες. Το ίδιο ισχύει για οποιοδήποτε άλλο είδος απειλής: παιδιά που ακούν ενήλικες να απειλούν ότι θα καλέσουν την αστυνομία ή τους χωροφύλακες θα συσχετίσουν τις αρχές με κίνδυνο και όχι με προστασία.

Η έκφραση των συναισθημάτων, όπως πάντα, είναι πρωταρχικής σημασίας. Επιτρέποντας την έκφραση των συναισθημάτων χωρίς να υποτιμάμε την έντασή τους, βοηθάμε το παιδί να ξεπεράσει τις ανησυχίες του:
«Φαίνεσαι λυπημένος/φοβισμένος, καταλαβαίνω ότι μπορεί να σου φαίνεται δύσκολο, είμαι εδώ για να σε βοηθήσω».

Έτσι, τα δάκρυα δεν πρέπει να θεωρούνται αποτυχία της εξέτασης. Τα δάκρυα πρέπει να τα δεχόμαστε απλά, ως φυσιολογικό συναίσθημα μπροστά σε μια κατάσταση που μπορεί να είναι στρεσογόνα για ένα παιδί, ιδιαίτερα για τα πιο μικρά.

---

Συγκατάθεση και σωματική ακεραιότητα των παιδιών κατά τις ιατρικές διαδικασίες

Ο σεβασμός της σωματικής ακεραιότητας και της συγκατάθεσης του παιδιού είναι πολύ σημαντικός κατά τις ιατρικές διαδικασίες. Αυτό σημαίνει ότι καμία πράξη δεν πρέπει να γίνει χωρίς να ενημερωθεί και να προειδοποιηθεί το παιδί, ακόμα και αν είναι μικρό, ούτε χωρίς να ζητηθεί η άδειά του («Θα εξετάσω την κοιλιά σου, εντάξει;»).

Ως γονείς, έχουμε το δικαίωμα να αρνηθούμε μια διαδικασία όταν φαίνεται ακατάλληλη: είμαστε υπεύθυνοι για τη σωματική ακεραιότητα των παιδιών μας. Για παράδειγμα, το να γδύσουμε πλήρως ένα παιδί για να το ζυγίσουμε δεν είναι απαραίτητο: ένα παιδί μπορεί να ζυγιστεί με τα εσώρουχα ή ακόμα και με τα ρούχα του, αφαιρώντας μόνο τα παπούτσια.

Η συνειδητοποίηση του παιδιού ότι το σώμα του «τού ανήκει», ακόμη και σε ιατρικό πλαίσιο, θα γίνει η βάση της σχέσης του με τους επαγγελματίες υγείας. Προσφέροντάς του τη δυνατότητα να εισακουστεί και να λάβει σεβασμό, δίνετε στο παιδί σας αυτοπεποίθηση και αίσθηση αξίας, και έτσι θα γίνει πιο ενεργό στη φροντίδα της υγείας του και στην ενήλικη ζωή.

Επιπλέον, ορισμένες διαδεδομένες ιατρικές διαδικασίες δεν έχουν ιατρική αιτιολογία λόγο, όπως η περιτομή στα μικρά αγόρια.

Ομοίως, κανείς δεν μπορεί να αρνηθεί την παρουσία των γονέων κατά τη διάρκεια μιας εξέτασης ή ιατρικής διαδικασίας (π.χ. αιμοληψία), εκτός αν συντρέχουν ειδικοί υγειονομικοί περιορισμοί (π.χ. αποστειρωμένη αίθουσα). Ορισμένοι επαγγελματίες ανησυχούν ότι οι γονείς μπορεί να μην αντέξουν τη διαδικασία ή να τους ενοχλεί η παρουσία τους. Ωστόσο, ένα παιδί χρειάζεται τους γονείς του, ειδικά σε στρεσογόνες καταστάσεις, και η παρουσία τους έχει θετική επίδραση στην εξέλιξη της διαδικασίας και στην ανάρρωσή τους.

---

Πηγές:

sparadrap.org

Ένα παγκόσμιο μπεστ σέλερ που σατιρίζει την Ιστορία με αφοπλιστικό χιούμορ

Με το πρώτο του μυθιστόρημα, Ο εκατοντάχρονος που πήδηξε από το παράθυρο και εξαφανίστηκε, ο Σουηδός Jonas Jonasson κατέκτησε το αναγνωστικό κοινό παγκοσμίως. Πρόκειται για ένα βιβλίο που ισορροπεί ανάμεσα στη σάτιρα, την περιπέτεια και το ιστορικό μυθιστόρημα, προσφέροντας μια ανάγνωση που δύσκολα ξεχνιέται.

Η ιστορία ξεκινά με τον Άλαν Καρλσον, έναν υπερήλικο που αποφασίζει την ημέρα των εκατοστών γενεθλίων του να αποδράσει από τον οίκο ευγηρίας. Από εκεί και πέρα ξετυλίγεται μια απίθανη αλυσίδα γεγονότων: βαλίτσες γεμάτες χρήματα, καταδιώξεις από εγκληματίες και αστυνομία, παράξενες φιλίες που γεννιούνται μέσα στην τύχη και την αφέλεια. Παράλληλα, μέσα από αναδρομές στο παρελθόν, ο αναγνώστης ανακαλύπτει πώς ο Άλαν βρέθηκε τυχαία παρών σε μερικές από τις σημαντικότερες καμπές του 20ού αιώνα, συνομιλώντας με δικτάτορες και ηγέτες, χωρίς ποτέ να χάνει την απλότητα και την αδιαφορία του για την εξουσία.

Η δύναμη του βιβλίου βρίσκεται στο ύφος του. Ο Jonasson γράφει με ανάλαφρο χιούμορ και δηκτική ειρωνεία, μετατρέποντας την ίδια την Ιστορία σε μια παράλογη σκηνή όπου η τύχη παίζει τον πρωταγωνιστικό ρόλο. Η φιλοσοφία του Άλαν –«όλα κάπως θα πάνε, οπότε δεν χρειάζεται να ανησυχείς υπερβολικά»– δίνει το μέτρο μιας αφήγησης που, πίσω από το κωμικό της προσωπείο, μιλά για την αδυναμία του ανθρώπου να ελέγξει τη μοίρα του.

Αν και κάποιοι αναγνώστες ίσως βρουν την πλοκή υπερβολικά παρατραβηγμένη, η υπερβολή αυτή είναι συνειδητή: πρόκειται για μια γκροτέσκα κωμωδία όπου η αλήθεια και το φανταστικό μπλέκονται αξεδιάλυτα, σε σημείο που τελικά να μην έχει σημασία τι είναι ρεαλιστικό και τι όχι.

Ένα παραμύθι για τον 20ό αιώνα

Ο Εκατοντάχρονος δεν είναι απλώς μια κωμωδία καταστάσεων· είναι και μια ανατρεπτική αναδρομή στον ταραχώδη 20ό αιώνα. Μέσα από την αδιάφορη ματιά του Άλαν, η Ιστορία χάνει το βάρος της και παρουσιάζεται σαν μια αλληλουχία τυχαίων γεγονότων. Έτσι, το βιβλίο καταλήγει να είναι ένα είδος παραμυθιού για την Ιστορία –ένα παραμύθι που μας υπενθυμίζει ότι η ζωή δεν χρειάζεται πάντα να παίρνεται στα σοβαρά.

Το μυθιστόρημα του Jonas Jonasson είναι γοητευτικό, πρωτότυπο και γεμάτο ανατροπές. Συνδυάζει το σαρκαστικό χιούμορ με τον ιστορικό σχολιασμό, χαρίζοντας στον αναγνώστη στιγμές γέλιου αλλά και τροφή για σκέψη. Ένα βιβλίο που αξίζει να διαβαστεί όχι μόνο για την πλοκή του, αλλά κυρίως για τον τρόπο που μας διδάσκει, με τον πιο ανάλαφρο τρόπο, να βλέπουμε τη ζωή με περισσότερη ελαφρότητα και λιγότερο άγχος.

Jonas Jonasson, Ο εκατοντάχρονος που πήδηξε από το παράθυρο κι εξαφανίστηκε, μετάφραση: Γρηγόρης Ν. Κονδύλης, εκδόσεις Ψυχογιός

Γνωρίστε τα ηφαίστεια της Μεσογείου: από τον Βεζούβιο και την Αίτνα έως τη Σαντορίνη και τη Νίσυρο. Ιστορία, κίνδυνοι και μοναδικές ταξιδιωτικές εμπειρίες σε ένα αναλυτικό άρθρο.

Το ηφαίστειο Στρόμπολι – Πηγή: Carsten Steger/Wikimedia Commons

Εισαγωγή

Η Μεσόγειος είναι μια θάλασσα γεμάτη αντιθέσεις. Από τη μία, συνδέεται με τον πολιτισμό, το εμπόριο και τις παραλίες που προσελκύουν εκατομμύρια επισκέπτες κάθε χρόνο. Από την άλλη, κρύβει μια πιο δυναμική και «εκρηκτική» πλευρά: τα ηφαίστεια. Οι εκρήξεις τους έχουν αλλάξει το τοπίο, έχουν γράψει ιστορία και έχουν επηρεάσει τον πολιτισμό των λαών που έζησαν γύρω τους.

Σήμερα, πολλά από τα ηφαίστεια της Μεσογείου εξακολουθούν να είναι ενεργά, αποτελώντας αντικείμενο μελέτης αλλά και ταξιδιωτικό πόλο έλξης.

---

Η γεωλογική ταυτότητα της Μεσογείου

Η Μεσόγειος βρίσκεται σε περιοχή όπου συγκρούονται οι αφρικανικές και οι ευρασιατικές λιθοσφαιρικές πλάκες. Αυτή η γεωλογική «μάχη» ευθύνεται για τους σεισμούς, τα ηφαίστεια και τη συνεχή διαμόρφωση του εδάφους.

Οι ηφαιστειακές ζώνες της Μεσογείου εκτείνονται κυρίως:

• Στην Ιταλία (Καμπανία, Σικελία, Αιολίδες νήσοι).
• Στην Ελλάδα (ηφαιστειακό τόξο του Ν. Αιγαίου).
• Στην Τουρκία και σε περιοχές της Βόρειας Αφρικής, με μικρότερη δραστηριότητα.

---

Τα πιο γνωστά ηφαίστεια της Μεσογείου

Βεζούβιος (Ιταλία)

Ο Βεζούβιος είναι ίσως το πιο διάσημο ηφαίστειο της Μεσογείου, λόγω της καταστροφικής έκρηξης του 79 μ.Χ. που έθαψε την Πομπηία και το Ερκολάνο κάτω από στάχτη. Σήμερα, πάνω από 3 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν γύρω από αυτό, γεγονός που το καθιστά ένα από τα πιο επικίνδυνα ηφαίστεια στον κόσμο.

Αίτνα (Σικελία)

Με υψόμετρο πάνω από 3.300 μέτρα, η Αίτνα είναι το μεγαλύτερο ενεργό ηφαίστειο της Ευρώπης. Οι εκρήξεις της είναι συχνές αλλά ελεγχόμενες, δημιουργώντας θεαματικά φαινόμενα που προσελκύουν επισκέπτες από όλο τον κόσμο. Παράλληλα, η λάβα έχει δημιουργήσει εξαιρετικά εύφορα εδάφη, ιδανικά για αμπέλια και ελιές.

Στρόμπολι (Ιταλία)

Το αποκαλούν «φάρο της Μεσογείου», καθώς οι συνεχείς μικροεκρήξεις του είναι ορατές από τη θάλασσα εδώ και αιώνες. Η μοναδική του δραστηριότητα το καθιστά αγαπημένο προορισμό για λάτρεις της περιπέτειας και ηφαιστειολόγους.

Η καλδέρα της Σαντορίνης, πηγή: vongo bongo/Wikimedia Commons

Σαντορίνη (Ελλάδα)

Η έκρηξη της Θήρας γύρω στο 1600 π.Χ. ήταν μία από τις ισχυρότερες στην ιστορία. Δημιούργησε την καλντέρα, κατέστρεψε τον μινωικό πολιτισμό στο Αιγαίο και πιθανόν έδωσε αφορμή για τον μύθο της χαμένης Ατλαντίδας. Σήμερα, η Σαντορίνη είναι ένα από τα πιο δημοφιλή τουριστικά νησιά στον κόσμο.

Νίσυρος (Ελλάδα)

Λιγότερο γνωστή αλλά εξίσου εντυπωσιακή, η Νίσυρος δίνει στους επισκέπτες τη δυνατότητα να κατέβουν μέσα στον κρατήρα Στέφανος και να περπατήσουν ανάμεσα σε αναθυμιάσεις και φουμαρόλες.

---

Ιστορικές εκρήξεις που άλλαξαν τον κόσμο

• Σαντορίνη (1600 π.Χ.): Κατέστρεψε μεγάλο μέρος του μινωικού πολιτισμού.
• Βεζούβιος (79 μ.Χ.): Αφάνισε την Πομπηία και το Ερκολάνο.
• Αίτνα (1669): Μια από τις πιο ισχυρές εκρήξεις που έφτασε μέχρι την Κατάνια.
• Στρόμπολι: Με συνεχείς εκρήξεις για χιλιάδες χρόνια, αποτέλεσε σημείο αναφοράς για ναυτικούς.

---

Κίνδυνοι και παρακολούθηση

Τα ηφαίστεια δεν είναι μόνο θέαμα. Μπορούν να προκαλέσουν:

• Εκρήξεις λάβας που καταστρέφουν χωριά.
• Σεισμούς που αποσταθεροποιούν το έδαφος.
• Αέρια επικίνδυνα για την υγεία.
• Τσουνάμι σε περιπτώσεις θαλάσσιων εκρήξεων.

Σήμερα, οργανισμοί όπως το ΙΓΜΕ στην Ελλάδα και το INGV στην Ιταλία παρακολουθούν στενά τη δραστηριότητα με δορυφόρους, σεισμογράφους και αισθητήρες αερίων.

---

Γιατί μας γοητεύουν τα ηφαίστεια;

Παρά τον κίνδυνο, τα ηφαίστεια ασκούν μια ακαταμάχητη γοητεία. Είναι «παράθυρα» στο εσωτερικό της Γης και μας θυμίζουν ότι ο πλανήτης μας παραμένει ζωντανός. Επίσης, δημιούργησαν νέες γαίες, εύφορα εδάφη και μοναδικά τοπία που συνδυάζουν φυσική ομορφιά με ιστορική σημασία.

---

Ηφαίστεια και τουρισμός στη Μεσόγειο

Ο ηφαιστειακός τουρισμός κερδίζει όλο και περισσότερους φίλους:

• Σαντορίνη: Κρουαζιέρα στην καλντέρα, επίσκεψη στη Νέα Καμένη και λουτρά στα θερμά νερά.
• Νίσυρος: Πεζοπορία μέσα στον κρατήρα Στέφανος.
• Αίτνα: Ανάβαση με τελεφερίκ και περιήγηση με τζιπ στα ηφαιστειακά πεδία.
• Στρόμπολι: Νυχτερινή πεζοπορία για να δείτε τις εκρήξεις.
• Βεζούβιος: Ανάβαση ως τον κρατήρα και ξενάγηση στην Πομπηία.

---

Πρακτικές συμβουλές για επισκέπτες

1. Ενημερωθείτε για την τρέχουσα δραστηριότητα πριν την επίσκεψη.
2. Ακολουθείτε πάντα τους επίσημους οδηγούς και τα μονοπάτια.
3. Φορέστε άνετα παπούτσια και καπέλο, καθώς τα τοπία είναι εκτεθειμένα στον ήλιο.
4. Έχετε μαζί σας νερό και προστασία για τη σκόνη.
5. Μην επιχειρείτε ποτέ μόνοι σας ανάβαση σε ενεργά ηφαίστεια.

---

Τα ηφαίστεια της Μεσογείου είναι κομμάτι της ταυτότητάς της. Συνδυάζουν τον κίνδυνο με την ομορφιά, το παρελθόν με το παρόν, την ιστορία με την επιστήμη. Από τη Σαντορίνη μέχρι την Αίτνα, μας θυμίζουν τη δύναμη της φύσης αλλά και τη δημιουργικότητά της.

Είτε τα θαυμάζετε από φωτογραφίες είτε σχεδιάζετε να τα επισκεφθείτε, τα ηφαίστεια αποτελούν μια ζωντανή υπενθύμιση ότι ο πλανήτης μας δεν παύει ποτέ να εξελίσσεται.

---

Πηγές:

• National Geographic
• Smithsonian Institution – Global Volcanism Program
• ΙΓΜΕ (Ινστιτούτο Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών Ελλάδας)
• INGV (Istituto Nazionale di Geofisica e Vulcanologia)

Μάθετε για την καταστροφική έκρηξη του Βεζούβιου στις 24 Αυγούστου 79 μ.Χ., την ξαφνική εξαφάνιση της Πομπηίας και τι αποκαλύπτουν σήμερα οι ανασκαφές για τη ρωμαϊκή καθημερινότητα.

Το εσωτερικό του κρατήρα του Βεζούβιου, πηγή: Wikimedia Commons

Η καταστροφή

Το καλοκαίρι του 79 μ.Χ., η ζωή στην Πομπηία κυλούσε κανονικά. Η πόλη ήταν πλούσια, γεμάτη εμπορική δραστηριότητα, θέατρα, λουτρά και όμορφα διακοσμημένες βίλες. Όμως στις 24 Αυγούστου (σύμφωνα με τις περισσότερες πηγές) ο Βεζούβιος εξερράγη με τρομακτική δύναμη. Στάχτη και καπνός κάλυψαν τον ουρανό, ενώ καυτά ηφαιστειακά υλικά έθαψαν την πόλη μέσα σε λίγες ώρες.

Οι μαρτυρίες

Ο Ρωμαίος συγγραφέας Πλίνιος ο Νεότερος, που παρακολούθησε την έκρηξη από απόσταση, περιγράφει σε επιστολές του την καταστροφική δύναμη του φαινομένου. Η περιγραφή του θεωρείται η πρώτη «επιστημονική» καταγραφή ηφαιστειακής έκρηξης, και γι’ αυτό σήμερα παρόμοια φαινόμενα λέγονται «πλίνιες εκρήξεις».

Η ζωή που πάγωσε στον χρόνο

Η στάχτη σκέπασε τα πάντα τόσο γρήγορα, ώστε πολλά αντικείμενα, κτίρια και ακόμη και στιγμές καθημερινότητας διατηρήθηκαν σχεδόν ανέπαφα. Τα εκμαγεία των κατοίκων που βρέθηκαν στις ανασκαφές μαρτυρούν τον ξαφνικό τρόμο της τελευταίας τους στιγμής. Παράλληλα, οι τοιχογραφίες, τα αγγεία, τα καταστήματα και τα δημόσια κτίρια δίνουν πολύτιμες πληροφορίες για τον ρωμαϊκό πολιτισμό.

Πηγή φωτογραφίας: Roberto Salomone/AFP/Getty Images

Η σημασία των ανασκαφών

Η Πομπηία άρχισε να ανασκάπτεται συστηματικά τον 18ο αιώνα και έκτοτε αποτελεί μοναδικό «παράθυρο» στην Αρχαιότητα. Η πόλη μάς δείχνει πώς ζούσαν, εργάζονταν, διασκέδαζαν και μαγείρευαν οι Ρωμαίοι. Για τον λόγο αυτό έχει χαρακτηριστεί Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.

Ένα διαχρονικό μάθημα

Η ιστορία της Πομπηίας δεν είναι μόνο αρχαιολογικό θαύμα, αλλά και υπενθύμιση της δύναμης της φύσης. Μια ακμάζουσα πόλη χάθηκε μέσα σε λίγες ώρες, αφήνοντάς μας όμως μια ανεκτίμητη πολιτιστική κληρονομιά που συγκινεί μέχρι σήμερα.

Η σωματική δραστηριότητα αποτελεί έναν από τους πιο σημαντικούς παράγοντες για την υγιή ανάπτυξη των παιδιών και των εφήβων. Δεν αφορά μόνο τη φυσική κατάσταση· η άσκηση επηρεάζει την ψυχική ευεξία, την κοινωνικότητα και την ανάπτυξη σημαντικών κινητικών δεξιοτήτων.

Οφέλη της άσκησης για τη σωματική υγεία

Τα οφέλη της σωματικής δραστηριότητας για την υγεία των παιδιών είναι πολλαπλά:

• Καρδιοαγγειακή υγεία: Η τακτική άσκηση είναι ευεργετική για την καρδιά και το καρδιαγγειακό σύστημα.
• Δυνατοί μύες και γερά κόκκαλα: Δραστηριότητες όπως το τρέξιμο, τα άλματα ή το σκαρφάλωμα συμβάλλουν στην ενδυνάμωση των μυών και των οστών.
• Διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους: Η άσκηση μειώνει τον κίνδυνο παιδικής παχυσαρκίας και χρόνιων παθήσεων.

Μελέτες δείχνουν ότι τα παιδιά που κινούνται τακτικά έχουν καλύτερη φυσική κατάσταση, λιγότερες πιθανότητες να εμφανίσουν προβλήματα υγείας και περισσότερη ενέργεια στην καθημερινότητά τους.

Οφέλη της άσκησης για την ψυχική υγεία και την κοινωνικοποίηση

Η άσκηση δεν ωφελεί μόνο το σώμα. Ενισχύει επίσης:

• Την αυτοπεποίθηση: Η επίτευξη στόχων στο παιχνίδι ή στον αθλητισμό αυξάνει την αυτοεκτίμηση.
• Τη συγκέντρωση: Η φυσική δραστηριότητα βελτιώνει την προσοχή και την απόδοση στο σχολείο.
• Κοινωνικές δεξιότητες: Η συμμετοχή σε ομαδικά αθλήματα βοηθά στην ανάπτυξη συνεργασίας και επικοινωνίας.

Ο ρόλος των γονέων

Οι γονείς διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της συμπεριφοράς των παιδιών απέναντι στην άσκηση. Μερικές πρακτικές συμβουλές:

• Οικογενειακές δραστηριότητες: Πεζοπορία, ποδηλασία ή παιχνίδια στον κήπο χτίζουν καλές συνήθειες και ενισχύουν το δεσμό γονέα-παιδιού.
• Σταθερή ρουτίνα: Καθημερινά σύντομα διαλείμματα για άσκηση, όπως 15 λεπτά παιχνίδι ή ασκήσεις, βοηθούν στη διατήρηση ενεργού τρόπου ζωής.
• Παράδειγμα προς μίμηση: Τα παιδιά είναι πιο πιθανό να θελήσουν να μιμηθούν έναν πιο δραστήριο γονέα.

Συμβουλές για τους εφήβους

Οι έφηβοι χρειάζονται επιλογές δραστηριοτήτων που τους ενδιαφέρουν:

• Αθλήματα όπως μπάσκετ, ποδόσφαιρο, χορός ή κολύμβηση αυξάνουν την πιθανότητα μακροχρόνιας συμμετοχής.
• Η ισορροπία μεταξύ άσκησης και ξεκούρασης είναι σημαντική για την αποφυγή τραυματισμών και υπερκόπωσης.
• Η κοινωνική διάσταση των δραστηριοτήτων βοηθά στην ανάπτυξη φιλικών σχέσεων και της αυτοεκτίμησης.

Η σωματική δραστηριότητα αποτελεί επένδυση στην υγεία, την ψυχική ευεξία και την κοινωνική ανάπτυξη των παιδιών και των εφήβων. Μέσα από καθημερινές συνήθειες και οικογενειακές δραστηριότητες, μπορούμε να ενθαρρύνουμε τα παιδιά μας να αναπτύξουν έναν υγιή και ενεργό τρόπο ζωής, γεμάτο χαρά και συναισθηματική σύνδεση.

Ανακαλύψτε πώς οι οικογενειακές παραδόσεις ενισχύουν τους δεσμούς και προσφέρουν αίσθηση ασφάλειας και ταυτότητας. Μικρές συνήθειες με μεγάλη αξία.

Τον τελευταίο καιρό σκέφτομαι πολύ τις μικρές συνήθειες που έτσι, υποχθόνια, δίνουν χαρακτήρα στις οικογένειές μας. Αυτά που κάνουμε ξανά και ξανά χωρίς ιδιαίτερο προγραμματισμό, αλλά που, στην τελική, έχουν τη μεγαλύτερη σημασία.

Δεν πρόκειται για σημαντικές περιστάσεις ή επίσημες παραδόσεις, αλλά για μικρές, σταθερές στιγμές που κάνουν μια οικογένεια να νιώθει «δεμένη» και μετατρέπουν τον χρόνο που μοιραζόμαστε σε κάτι ξεχωριστό.

Διάβασα πρόσφατα μια έρευνα, η οποία αφορά τα χόμπι μας και το πέρασμά τους από το ένα μέλος της οικογένειας στο άλλο (Chums Legacy of Leisure). Η έρευνά τους έδειξε ότι το 59% των ατόμων άνω των 60 υιοθέτησαν χόμπι ή συνήθειες από μεγαλύτερα μέλη της οικογένειάς τους, και περισσότερα από τα μισά (52,4%) νιώθουν ότι μεταβίβασαν αυτά τα ενδιαφέροντα στις νεότερες γενιές. Μου θύμισε ότι αυτές οι καθημερινές συνήθειες δεν είναι απλώς όμορφες· αποτελούν μέρος της κληρονομιάς μας.

Γι’ αυτό σκέφτηκα να μοιραστώ μερικές από τις απλές παραδόσεις που φέρνουν κοντά την οικογένειά μας.

Βραδιά ταινίας και παιχνιδιών τα Σαββατοκύριακα

Αυτή είναι μια από τις αγαπημένες μας συνήθειες. Φυλάμε τα κινητά μας, σβήνουμε τα δυνατά φώτα, φοράμε τα πιο άνετα ρούχα μας. Κάποιες φορές παίζουμε επιτραπέζια, άλλες φορές απλώς καθόμαστε και κουβεντιάζουμε στον καναπέ και άλλες φορές βλέπουμε ταινία τρώγοντας ποπ-κορν. Είναι σαν να πατάμε παύση στο τέλος της εβδομάδας.

Το πρωινό της Κυριακής

Οι Κυριακές μας συνήθως ξεκινούν με πρωινό για όλη την οικογένεια. Ξυπνάμε πιο χαλαρά, ανάβουμε την καφετιέρα και φτιάχνουμε τα αυγά μας.

Η έρευνα της Chums έδειξε ότι σχεδόν τα τρία τέταρτα των ατόμων άνω των 55 θεωρούν ότι καθημερινές τελετουργίες, όπως ένα φλιτζάνι τσάι ή ένα συνηθισμένο πρωινό, προσφέρουν πραγματική αίσθηση ηρεμίας και σταθερότητας. Καταλαβαίνω απόλυτα γιατί. Δεν είναι μόνο το φαγητό· είναι ο ρυθμός, η άνεση του να ξέρεις πώς ξεκινά η μέρα σου.

Η (άκοπη) κληροδότηση συνηθειών

Τα χόμπι δεν τα κάνουμε πάντα για να πετύχουμε. Τις περισσότερες φορές είναι απλά κάτι που απολαμβάνουμε, μικρές ενασχολήσεις που περνούν από γενιά σε γενιά με φυσικό τρόπο.

Για μένα, είναι η κηπουρική. Τη λατρεύω και τη βρίσκω εξαιρετικά θεραπευτική. Δεν υπάρχει καλύτερο πράγμα από το να βάζεις τα χέρια σου στο χώμα και να ξεχνάς τα πάντα. Ο πατέρας μου ήταν εξαιρετικός ερασιτέχνης αγρότης, είχε τον κηπάκο του και κάθε καλοκαίρι κόβαμε ένα σωρό νοστιμιές.

Τώρα και τα παιδιά μου ακολουθούν τα ίδια βήματα. Είναι υπέροχο να βλέπεις αυτή τη χαρά να περνάει σιωπηλά, χωρίς υποχρεώνεται κανείς να συμμετέχει.

Σύμφωνα με την έρευνα της Chums, το διάβασμα βιβλίων, η κηπουρική και τα παζλ είναι από τα πιο συνηθισμένα χόμπι που περνούν από τη μια γενιά στην άλλη.

Οικογενειακοί περίπατοι

Μια άλλη αγαπημένη συνήθεια είναι οι περίπατοι που κάνουμε μαζί με τα παιδιά μας στη φύση. Σχεδόν κάθε Σαββατοκύριακο, όταν ο καιρός το επιτρέπει, διαλέγουμε μια πεζοπορική διαδρομή στην περιοχή μας και την εξερευνούμε. Κάθε φορά βρίσκουμε ένα σημείο και κάνουμε πικνίκ. Εντυπωσιάζομαι κάθε φορά από τις διαφορετικές μυρωδιές κάθε εποχή του χρόνου και από την απόσταση που νιώθουμε από την καθημερινότητά μας.

Είναι υπέροχο να σκέφτομαι ότι αυτοί οι οικογενειακοί περίπατοι δείχνουν στα παιδιά μου έναν πιο απλό και ανέξοδο τρόπο διασκέδασης, ενώ ταυτόχρονα τα μαθαίνουν τη σημασία της φύσης για τη ζωή μας. Σύμφωνα με την έρευνα Legacy of Leisure, ένας ήρεμος περίπατος ήταν η κορυφαία δραστηριότητα για ξεκούραση και χαλάρωση στις μεγαλύτερες ηλικίες.

Η σημασία της κληρονομιάς

Δεν συνειδητοποιούμε πάντα τι κληροδοτούμε στις επόμενες γενιές μέχρι να το δούμε να αντανακλάται πίσω σε εμάς. Μια φράση που επαναλαμβάνει το παιδί μας, ο τρόπος που βουτυρώνει το ψωμί του, ή πώς κουρνιάζει στον καναπέ με μια κουβέρτα.

Αυτές οι μικρές τελετουργίες είναι οι κλωστές που δένουν τη μία γενιά με την άλλη. Και όταν τις αντιμετωπίζουμε με σεβασμό και νόημα, αντέχουν στον χρόνο.