Μια νεαρή γυναίκα συναντάει στα αποδυτήρια ενός κολυμβητηρίου μια άγνωστη –παρουσία εντελώς συνηθισμένη και σιωπηλή–, που για κάποιο λόγο την εντυπωσιάζει. Την ξαναβρίσκει, μερικές μέρες αργότερα, να περπατάει στην πόλη συντροφιά με μια ηλικιωμένη κυρία. Αποφασίζει να τις ακολουθήσει. Μετά από ώρα, καταλήγουν σ’ ένα εγκαταλελειμμένο συγκρότημα κτιρίων και πηγαίνουν στο γραφείο του επιστάτη. Τις βλέπει να κάθονται σε δυο καρέκλες, μοιάζουν κάτι να περιμένουν. Τι; Tη σειρά τους για να μπουν σε μια μεγάλη λυόμενη ντουλάπα, στο «μικρό εξάγωνο δωμάτιο», το δωμάτιο των αφηγήσεων. Εκεί που μπαίνει κανείς και αφηγείται μια ιστορία κοιτάζοντας τον εαυτό του στον καθρέφτη. Εκεί που μπορεί να πει δυνατά ακόμα και πράγματα που δεν έχει ομολογήσει ποτέ και σε κανέναν, ιστορίες του παρελθόντος ως όνειρα του μέλλοντος, να αφηγηθεί στον εαυτό του την πραγματικότητα ως φαντασία και να γίνει, έτσι, η μνήμη του μυθοπλασία του εαυτού.
Το “Μικρό εξάγωνο δωμάτιο”, γραμμένο το 1994, είναι μια ιστορία ενδοσκόπησης, παράξενη και διεισδυτική, που φωτίζει, σ’ ένα «άνοιγμα» του χρόνου, σαν το εφήμερο εξάγωνο δωμάτιο, το πιο μύχιο κομμάτι του «εγώ»
(Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου).
Διάβασα το «Μικρό εξάγωνο δωμάτιο» της Γιόκο Ογκάουα με μεγάλη χαρά και, μπορώ να πω, με έντονη συγκίνηση. Είναι ένα βιβλίο που με συνεπήρε από τις πρώτες σελίδες, όχι με ένταση ή δράση, αλλά με την αργή, σχεδόν υπνωτιστική του ατμόσφαιρα και την εσωτερική του γαλήνη που όμως κρύβει κάτι αινιγματικό και μυστηριώδες.
Η γραφή της Ογκάουα με μάγεψε. Είναι τόσο λιτή, αλλά ταυτόχρονα τόσο γεμάτη συναισθήματα και σημασίες, που κάθε πρόταση φαινόταν να κρύβει έναν μικρό θησαυρό. Το ίδιο το εξάγωνο δωμάτιο, μικρό και περιορισμένο, έγινε για μένα ένας ζωντανός χαρακτήρας. Ένιωσα την αίσθηση της φυλακής, αλλά και της ασφάλειας, σαν ένα καταφύγιο όπου η πραγματικότητα θολώνει και οι αναμνήσεις και οι σκέψεις πλέκονται με έναν μυστηριώδη τρόπο.
Αυτό που ξεχώρισα είναι ο τρόπος που η Ογκάουα διαχειρίζεται τις ανθρώπινες σχέσεις και τις αναμνήσεις. Δεν υπήρχαν μεγάλα ξεσπάσματα ή δραματικές συγκρούσεις, αλλά μια αργή, διακριτική αποκάλυψη των εσωτερικών κόσμων των χαρακτήρων. Μέσα από μικρές λεπτομέρειες, σκέψεις και στιγμές σιωπής, ένιωσα ότι η συγγραφέας αφηγείται κάτι βαθιά ανθρώπινο και οικουμενικό: την ανάγκη μας να καταλάβουμε το παρελθόν, να συμφιλιωθούμε με τον πόνο, και να βρούμε ένα ασφαλές σημείο, ακόμη κι αν είναι ασφυκτικό.
Το βιβλίο δεν είναι απλά μια ιστορία· είναι μια εμπειρία ανάγνωσης που με έκανε να σκεφτώ πολύ για τη μνήμη, τη μοναξιά και την αίσθηση του χρόνου. Η Ογκάουα δεν δίνει εύκολες απαντήσεις, ούτε ξεκαθαρίζει πλήρως τα μυστήρια της αφήγησής της. Αυτή η ανοιχτότητα και η υποβολή στην αμφισημία με κράτησαν σε εγρήγορση, με μια γλυκόπικρη αίσθηση που ακόμα με συνοδεύει.
Μπορώ να πω ότι το «Μικρό εξάγωνο δωμάτιο» είναι για μένα ένα από τα πιο ξεχωριστά βιβλία που έχω διαβάσει τον τελευταίο καιρό. Είναι ένα ανάγνωσμα που αξίζει να το πάρεις αργά, να το αφήσεις να σε αγγίξει απαλά και να σε κάνει να δεις με άλλη ματιά την ομορφιά που κρύβεται στις μικρές, καθημερινές στιγμές και στις μνήμες που κρατάμε φυλαγμένες. Η Γιόκο Ογκάουα κατάφερε να δημιουργήσει ένα έργο που είναι ταυτόχρονα εύθραυστο και δυνατό — και αυτό με έκανε να το κρατήσω κοντά μου.
Το μικρό εξάγωνο δωμάτιο, Γιόκο Ογκάουα, μετάφραση: Άννα Παπασταύρου, Εκδόσεις Πατάκη
A Mom's Arts 