Μια σύντομη στάση σε ένα ξενοδοχείο γεμάτο ιστορίες
Πρόσφατα διάβασα το Οτέλ Κονσταντίνιγε του Ζουλφί Λιβανελί. Δεν πρόκειται για ένα βιβλίο που με ενθουσίασε, αλλά ήταν μια από εκείνες τις αναγνώσεις που αφήνουν κάτι πίσω τους — ένα χαμόγελο, μια σκέψη, έναν υπόγειο προβληματισμό.
Ο Λιβανελί στήνει την ιστορία του μέσα σ’ ένα εμβληματικό ξενοδοχείο στην καρδιά της Κωνσταντινούπολης, στο οποίο συναντιούνται άνθρωποι από διαφορετικά κοινωνικά και πολιτισμικά στρώματα. Μέσα από τις ζωές τους, ξεδιπλώνεται ένα μωσαϊκό χαρακτήρων, ιστοριών και αντιθέσεων που αντανακλούν την πολυσύνθετη ταυτότητα της σύγχρονης Τουρκίας.
Αυτό που μου άρεσε ιδιαίτερα ήταν η απόδοση των χαρακτήρων: καθημερινοί, πολύπλευροι, με τις αδυναμίες και τις στιγμές δύναμής τους. Δεν είναι ήρωες, είναι άνθρωποι. Και ακριβώς αυτή η απλότητα, η αλήθεια τους, κάνει την αφήγηση πειστική.
Ο συγγραφέας παρατηρεί την τουρκική κοινωνία με χιούμορ, καυστικότητα και μια δόση μελαγχολίας. Το βιβλίο σχολιάζει —άλλοτε φανερά, άλλοτε πιο έμμεσα— ζητήματα όπως η κοινωνική ανισότητα, η πολιτική πόλωση, η αλλοίωση της μνήμης και η αναζήτηση της ταυτότητας σ’ έναν κόσμο που αλλάζει. Παρόλα αυτά, η αφήγηση παραμένει ανάλαφρη, ακόμα κι όταν θίγει σοβαρά θέματα. Αυτό το ύφος είναι μάλλον συνειδητή επιλογή του Λιβανελί και λειτουργεί καλά.
Δεν είναι λογοτεχνικά φιλόδοξο. Δεν έχει τις μεγάλες συγκινήσεις ή την ένταση ενός συγκλονιστικού έργου. Είναι όμως ευχάριστο, εύστοχο και καλογραμμένο. Μια έξυπνη, στοχαστική ματιά στην καθημερινότητα, στην ιστορία που σέρνουμε πίσω μας και στις ιστορίες που κουβαλάμε μέσα μας.
Αν σας αρέσουν τα κοινωνικά μυθιστορήματα με πολιτισμικό υπόβαθρο και διακριτική ειρωνεία, πιστεύω πως το Οτέλ Κωνσταντίνιγε θα σας κερδίσει. Δεν θα σας συγκλονίσει, αλλά ίσως σας κάνει να δείτε με άλλο μάτι την Κωνσταντινούπολη — και λίγο πιο προσεκτικά τους ανθρώπους γύρω σας.
Έχετε διαβάσει κάτι άλλο του Λιβανελί; Ή κάποιο βιβλίο που να αποτυπώνει τόσο εύστοχα την καθημερινότητα μιας ολόκληρης χώρας μέσα από ένα και μόνο κτίριο; Θα χαρώ να διαβάσω τις σκέψεις σας στα σχόλια!
Οτέλ Κωνσταντίνιγε, Ζουλφί Λιβανελί, Μετάφραση: Νίκη Σταυρίδη, Εκδόσεις Πατάκη
A Mom's Arts 