Κριτική βιβλίου: Για μια συντροφιά ανάμεσά μας, Νίκος Θέμελης

1794, στην παροικία των Γραικών στη Στεφανόπολη, στα μακρινά Καρπάθια. Ένας άρχοντας, έμπορος Γραικός και χήρος, στην κορυφή της δημιουργικότητάς του, τα έχει όλα. Όνομα τρανταχτό, ευτυχισμένη οικογένεια, αξιοζήλευτη περιουσία. Στον απόηχο της Γαλλικής Επανάστασης, δίχως να φταίει η ίδια, θα του ανατραπούνε όλα. Τα δυο παιδιά του θα τον εγκαταλείψουνε, καθένα με τον δικό του τρόπο. Η θυγατέρα για την Κέρκυρα, ο γιος για το Παρίσι. Τα οικονομικά του θα χαθούν από τη μια στιγμή στην άλλη. Το όνομα και η τιμή του θα απειληθούν πρώτη φορά στη συνετή και βέβαιη πορεία της ζωής του. Όμως, μια χήρα γοητευτική τον έχει βάλει προ πολλού στο μάτι. Τα πράγματα μπερδεύονται. Δρόμοι ζωής, ιδανικά, περιουσίες, επιθυμίες και αποφάσεις, ένα πρωτόγνωρο κουβάρι. Με τη δύναμη του νου, τη γλώσσα της καρδιάς κι ένα μειδίαμα των ηρώων, οι ζωές τους ισορροπούν αλλού κι αλλιώς, σαν να ’χει αλλάξει ο κόσμος όλος. [από το οπισθόφυλλο]

Το μυθιστόρημα Για μια συντροφιά ανάμεσά μας του Νίκου Θέμελη είναι ένα έργο που αγγίζει βαθιά συναισθήματα και συνδέει την προσωπική ιστορία με την ιστορική πραγματικότητα. Η πλοκή εκτυλίσσεται στη Στεφανόπολη των Καρπαθίων το 1794 και ακολουθεί τον Θεοφάνη, έναν έμπορο με επιτυχημένη πορεία, που βλέπει τη ζωή του να ανατρέπεται λόγω προσωπικών και οικονομικών απωλειών. Η εμφάνιση μιας μυστηριώδους χήρας φέρνει νέα συναισθηματικά και ηθικά διλήμματα, ενώ ο αναγνώστης παρακολουθεί την πάλη του ήρωα με την προδοσία, την απώλεια και την αναζήτηση νοήματος σε έναν κόσμο που αλλάζει ριζικά.

Στο Για μια συντροφιά ανάμεσά μας, η γλώσσα του Θέμελη είναι λυρική και γεμάτη νοσταλγία, ενώ οι χαρακτήρες του είναι πολυδιάστατοι και πραγματικά ανθρώπινοι. Η ιστορία δεν εξετάζει μόνο τις προσωπικές σχέσεις αλλά και τον τρόπο που τα ιστορικά γεγονότα επηρεάζουν τη ζωή των ανθρώπων. Το μυθιστόρημα καταφέρνει να συνδυάσει την προσωπική τραγωδία με την κοινωνική και ιστορική πραγματικότητα, δημιουργώντας έναν συναισθηματικά πλούσιο κόσμο που συγκινεί.

Σε σύγκριση με άλλα έργα του Θέμελη, όπως την τριλογία Η αναζήτηση, το συγκεκριμένο βιβλίο ξεχωρίζει για την έμφαση που δίνει στις προσωπικές συγκρούσεις και στα εσωτερικά διλήμματα των χαρακτήρων, χωρίς να χάνει την αίσθηση του ιστορικού πλαισίου. Είναι ένα μυθιστόρημα που αγγίζει τον αναγνώστη, γιατί συνδυάζει την ιστορική ακρίβεια με την έντονη ανθρώπινη διάσταση και αφήνει μια βαθιά αίσθηση στοχασμού για τη ζωή, τις σχέσεις και τις επιλογές μας.

Το Για μια συντροφιά ανάμεσά μας είναι ένα έργο που αξίζει να διαβαστεί για την πλούσια συναισθηματική του φόρτιση, την αληθοφάνεια των χαρακτήρων και την ικανότητα του συγγραφέα να φέρνει στο προσκήνιο τον ελληνισμό της Διασποράς μέσα από προσωπικές ιστορίες. Πρόκειται για ένα μυθιστόρημα που συνδυάζει την ευαισθησία με την ιστορική γνώση και αφήνει μια έντονη εντύπωση στον αναγνώστη.

***

Ο Νίκος Θέμελης, γεννημένος στην Αθήνα το 1947, υπηρέτησε σε δημόσιες υπηρεσίες όπως η Αγροτική Τράπεζα και το υπουργείο Οικονομικών, ενώ η λογοτεχνική του πορεία ξεκίνησε στα τέλη της δεκαετίας του 1990. Τα έργα του συχνά εξετάζουν τον ελληνισμό της Διασποράς και τις κοινωνικές αλλαγές των τελευταίων αιώνων. Η τριλογία Η αναζήτηση του χάρισε το Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας το 2000, και ακολούθησαν σημαντικά έργα όπως Η ανατροπή και Η αναλαμπή. Πέθανε σαν σήμερα, στις 20 Αυγούστου 2011, σε ηλικία 64 ετών, αφήνοντας πίσω του ένα σημαντικό λογοτεχνικό έργο.

Εργογραφία

• Η αναζήτηση (Κέδρος, 1998)
• Η ανατροπή (Κέδρος, 2000)
• Η αναλαμπή (Κέδρος, 2003)
• Για μια συντροφιά ανάμεσά μας (Κέδρος, 2005)
• Μια ζωή δυο ζωές (Κέδρος, 2007)
• Οι αλήθειες των άλλων (Κέδρος, 2008)
• Η συμφωνία των ονείρων (Μεταίχμιο, 2010)
• Η αναχώρηση (Μεταίχμιο, 2014)

Βιβλίο: Για μια συντροφιά ανάμεσά μας, Νίκος Θέμελης, εκδόσεις Μεταίχμιο 2024.