Συντάκτης: Admin

Σαν σήμερα, στις 18 Αυγούστου 1841, καταγράφεται η πρώτη γραπτή μαρτυρία για το θέατρο σκιών στην Ελλάδα. Πρόκειται για μια αγγελία παρουσίασης παράστασης Καραγκιόζη στο Ναύπλιο, η οποία δημοσιεύτηκε στην αθηναϊκή εφημερίδα «Ταχύπτερος Φήμη»: «Την 21 του παρόντος, θα παρουσιαστεί εις Ναύπλιον η κωμωδία του Καραγκιόζη, έχουσα αντικείμενον τον Χατζ-Αββάτην και Κουσζούκ-Μεϊμέτην».

Πηγή φωτογραφίας: https://www.nhmuseum.gr

Το Θέατρο Σκιών, γνωστό και αγαπημένο μας ως Καραγκιόζης, έχει παίξει εξέχοντα ρόλο στη λαϊκή κουλτούρα της Ελλάδας. Είναι μια τέχνη γεμάτη χιούμορ, ευφυΐα και παράδοση, που ξέρει να μιλά κατευθείαν στην καρδιά μας.

Ας ξεκινήσουμε από την αρχή: η πρώτη γραπτή μαρτυρία για παράσταση Καραγκιόζη στην Ελλάδα εμφανίζεται το 1841, στην εφημερίδα Ταχύπτερος Φήμη. Τότε γράφεται:
«Την 21 του παρόντος, θα παρουσιαστεί εις Ναύπλιον η κωμωδία του Καραγκιόζη…».
Αυτή ήταν η πρώτη επίσημη καταγραφή, αλλά η τέχνη υπήρχε ήδη πιο πριν, σε μορφή προφορική και παραστατική — μισο-θρύλος, μισο-πραγματικότητα.

Ο περιηγητής Τζον Χόμπχαους καταγράφει παράσταση στα Ιωάννινα το 1809, προσφέροντας μια σπάνια ματιά στο πώς το θέατρο σκιών λειτουργούσε ακόμη και ως προπέτασμα για εθνικές συζητήσεις, χάρις στη σατιρική του δύναμη.

Μετά την Επανάσταση του 1821, το θέατρο σκιών «ελληνοποιείται» σταδιακά. Ο καραγκιοζοπαίκτης Δημήτρης Σαρδούνης, γνωστός ως Μίμαρος, ήταν εκείνος που το μετέτρεψε σε ένα οικογενειακό θέαμα με ελληνικό χαρακτήρα, σημειώνοντας σημαντική στροφή γύρω στο 1890.

Από εκεί και πέρα, γνωρίζουμε τον Καραγκιόζη στην κλασική του μορφή: φτωχός αλλά ξύπνιος, με το γνωστό μακρύ του χέρι και την αστείρευτη ευστροφία. Δίπλα του πάντα ο Χατζηαβάτης, ο «κήρυκας» που φέρνει τα μαντάτα και συχνά προσπαθεί να τον συνετίσει. Δεν λείπουν οι φιγούρες που σατιρίζουν την ελληνική κοινωνία, όπως ο Μπάρμπα-Γιώργος, η οικογένεια του Καραγκιόζη, οι κομψοί αλλά και λίγο… αλαζόνες μορφωμένοι τύποι, και οι αυστηρές αρχές που βάζουν τάξη στη σκηνή.

---

Γνωριμία με τους βασικούς χαρακτήρες

Καραγκιόζης
Ο πρωταγωνιστής. Φτωχός, κατεργάρης, με αστείρευτο χιούμορ και εξυπνάδα. Παρά τη φτώχεια του, πάντα βρίσκει λύση στα προβλήματά του — έστω και με μπόλικη… πονηριά.

Χατζηαβάτης
Ο φίλος και συχνός συνεργός του Καραγκιόζη. Φέρνει ειδήσεις από τον Πασά ή τις αρχές, προσπαθεί να κρατήσει τα προσχήματα, αλλά συχνά παρασύρεται στις σκανταλιές.

Μπάρμπα-Γιώργος
Ο θείος του Καραγκιόζη από το χωριό. Ρουμελιώτης, δυναμικός και καλοκάγαθος, αλλά όταν θυμώνει… καλύτερα να μη βρεθείς μπροστά του.

Αγλαΐα
Η γυναίκα του Καραγκιόζη. Υπομονετική, αλλά με τη γλώσσα… κοφτερή, ειδικά όταν ο Καραγκιόζης μπλέκει σε μπελάδες.

Τα παιδιά (Κοπρίτης, Κολλητήρης, Σβούρας)
Η τριάδα που συχνά μπλέκει στις υποθέσεις του πατέρα τους, προσθέτοντας ακόμη περισσότερο γέλιο στις παραστάσεις.

Μορφονιός
Ο φαντασμένος και κομψευόμενος τύπος, που θέλει πάντα να δείχνει όμορφος και… ανώτερος.

Σιορ Διονύσιος
«Ευγενικής» καταγωγής Ζακυνθινός, μιλά με έντονη επτανησιακή προφορά και δίνει μια αστεία νότα «αριστοκρατίας» στην οικογένεια.

Πασάς & Βεληγκέκας
Οι αυστηρές αρχές του μπερντέ. Συμβολίζουν την εξουσία και τη δύναμη, αλλά και τη σάτιρα απέναντι στους ισχυρούς.

---

Στη δεκαετία του 1920, το θέατρο σκιών γνώρισε μεγάλη άνθηση — τόσο, ώστε να δημιουργηθεί το Σωματείο Ελλήνων Καραγκιοζοπαικτών το 1924, με προεξάρχουσες μορφές όπως ο Σπαθάρης και ο Παπούλιας. Ακόμα κι όταν ήρθε η κρίση — ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος, η κυριαρχία του κινηματογράφου και της τηλεόρασης — ο Ευγένιος Σπαθάρης κράτησε τη φλόγα ζωντανή.

Γιατί όμως ακόμη μας γοητεύει; Σύμφωνα με το Σπαθάρειο Μουσείο, ο Καραγκιόζης ενσαρκώνει τον “ιδανικό φτωχό Έλληνα” — έξυπνο, καλόκαρδο, με χιούμορ και αυτοσαρκασμό, που ακόμα και στις πιο δύσκολες στιγμές βρίσκει λόγο να γελάσει και να εκφραστεί.

Το Θέατρο Σκιών δεν είναι απλώς παράδοση — είναι ζωντανό κομμάτι της καθημερινής μας κουλτούρας. Μέσα από κάθε βυθισμό στο σκοτάδι του μπερντέ αλλά και στη λάμψη μιας φιγούρας, αντανακλάται η ελληνική ψυχή: ανθεκτική, χαμογελαστή, με πνεύμα, έτοιμη να παλέψει και να αστειευτεί μαζί με τη μοίρα της.

Πηγές

• argolikeseidhseis.gr
• tasosandriotis.blogspot.com
• newsbeast.gr
• el.wikipedia.org
• karagiozismuseum.gr

Ανακάλυψε 5 ελαφριές και νόστιμες ιδέες για βραδινό, εμπνευσμένες από τη Μεσογειακή κουζίνα. Ιδανικές για ζεστά καλοκαιρινά βράδια, γεμάτες φρεσκάδα και άρωμα.

Τα καλοκαιρινά βράδια θέλουν κάτι ανάλαφρο, δροσερό και γεμάτο γεύση. Η μεσογειακή κουζίνα προσφέρει άπειρες επιλογές που συνδυάζουν φρεσκάδα, απλότητα και θρεπτική αξία.

1️⃣ Σαλάτα Καπρέζε με ελληνική πινελιά

Φρέσκια μοτσαρέλα, ώριμες ντομάτες, φύλλα βασιλικού και λίγο ελαιόλαδο. Πρόσθεσε μαύρες ελιές Καλαμών και μια πινελιά ρίγανη για ελληνικό άρωμα.

2️⃣ Ψητά λαχανικά με φέτα

Κολοκυθάκια, πιπεριές, μελιτζάνες ψημένα στη σχάρα και πασπαλισμένα με φέτα και δυόσμο. Σερβίρονται ζεστά ή σε θερμοκρασία δωματίου.

3️⃣ Τονοσαλάτα με φρέσκα βότανα

Τόνος σε νερό, ανακατεμένος με ντοματίνια, αγγούρι, μαϊντανό και λίγο χυμό λεμονιού. Ιδανική για όσους θέλουν ένα γρήγορο και πρωτεϊνούχο γεύμα.

4️⃣ Κρύα σούπα γκασπάτσο

Η δροσερή ισπανική σούπα από ντομάτες, πιπεριές και αγγούρι είναι ιδανική για καύσωνα. Σερβίρεται παγωμένη και συνοδεύεται τέλεια με φρυγανισμένο ψωμί ολικής.

5️⃣ Ομελέτα με κολοκυθάκια και μυρωδικά

Ελαφριά ομελέτα με κολοκυθάκια, άνηθο και λίγο ανθότυρο. Σερβίρεται με πράσινη σαλάτα.

💡 Συμβουλή: Για να μείνει το βραδινό σου ελαφρύ, χρησιμοποίησε ελαιόλαδο με μέτρο, φρέσκα λαχανικά εποχής και απλές τεχνικές μαγειρέματος (ψήσιμο, βράσιμο στον ατμό, ωμά).

Απολαύστε τα καλοκαιρινά βράδια με γεύσεις που ταξιδεύουν από την Ιταλία μέχρι την Ελλάδα και την Ισπανία, χωρίς να βαρυστομαχιάσετε! 🌙✨

Ο Ούβε είναι πενήντα εννέα χρονών και ζει μόνος. Έχει αυστηρές αρχές και μια ρουτίνα που δεν αλλάζει ποτέ. Κάθε μέρα επιθεωρεί τη γειτονιά και ελέγχει αν τηρούνται οι κανόνες που έχει ορίσει ο σύλλογος ιδιοκτητών ακινήτων. Οι γείτονες τον θεωρούν απρόσιτο, ψυχρό και ιδιότροπο. Ο κόσμος τον απογοητεύει διαρκώς, κι εκείνος δεν διστάζει να δείχνει τη δυσαρέσκειά του σε κάθε ευκαιρία.

Μια μέρα οι νέοι θορυβώδεις γείτονες της απέναντι μονοκατοικίας καταστρέφουν το γραμματοκιβώτιό του στην προσπάθειά τους να παρκάρουν ένα τρέιλερ. Κι έτσι αρχίζουν οι καβγάδες, αλλά και μια αναπάντεχη φιλία, που αλλάζει όχι μόνο τη ζωή του Ούβε αλλά και ολόκληρης της γειτονιάς.

Το πρώτο βιβλίο του Φρέντρικ Μπάκμαν, με το οποίο έγινε παγκοσμίως γνωστός, κυκλοφορεί σε 43 χώρες και μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο. Μια αστεία, συγκινητική και βαθιά ανθρώπινη ιστορία για τη μοναξιά, τις δυσκολίες στις ανθρώπινες σχέσεις, αλλά και την ανθρωπιά που μπορεί να κρύβεται εκεί που δεν το περιμένει κανείς. [από το οπισθόφυλλο]

Το βιβλίο Ένας άντρας που τον λένε Ούβε είναι από εκείνα τα βιβλία που στην αρχή σε μπερδεύουν λίγο με τον κεντρικό τους ήρωα, αλλά τελικά δεν μπορείς παρά να τον αγαπήσεις. Ο Ούβε, ένας ηλικιωμένος κύριος με πολύ αυστηρό χαρακτήρα και αρχικά αρκετά καυστικός, σε κάνει να τον βλέπεις λίγο με απορία και ίσως και με μια δόση αντιπάθειας. Είναι από εκείνους τους ανθρώπους που φαίνεται ότι δεν τους αρέσει τίποτα στον κόσμο και δεν θέλουν να τους πλησιάζει κανείς.

Όμως, όσο προχωράει η ιστορία, το βιβλίο σιγά-σιγά ξετυλίγει το παρελθόν του Ούβε, τις απώλειες και τους λόγους της συνεχούς γκρίνιας του. Και εκεί αρχίζει η μαγεία: ο χαρακτήρας του αποκτά βάθος και ζεστασιά. Ο Ούβε δεν είναι απλώς ο γεροπαράξενος της γειτονιάς, αλλά ένας άνθρωπος με τεράστια καρδιά που θέλει απλά να βρει νόημα και σύνδεση.

Το βιβλίο είναι γλυκό και αρκετά αστείο, με χιούμορ που ξεπηδά μέσα από τις απρόβλεπτες καταστάσεις και τις αλληλεπιδράσεις του Ούβε με τους γύρω του. Κρατάει συντροφιά, είτε τις βραδιές που θέλεις κάτι ελαφρύ και ζεστό είτε όταν χρειάζεσαι μια ιστορία που να σε γεμίσει συναισθήματα και να σε προβληματίσει ταυτόχρονα.

Τελικά, το βιβλίο Ένας άντρας που τον λένε Ούβε καταφέρνει να σου δείξει πώς οι πρώτες εντυπώσεις μπορεί να είναι παραπλανητικές και πώς ένας χαρακτήρας που στην αρχή μοιάζει δύσκολος μπορεί να γίνει ο πιο αξιολάτρευτος συνοδοιπόρος της ανάγνωσης σου. Ένα βιβλίο που σίγουρα θα ξαναδιαβάσω και θα προτείνω σε φίλους.

Ένας άντρας που τον λένε Ούβε, Fredrik Backman, μετάφραση: Γιώργος Μαθόπουλος, Εκδόσεις Κέδρος

Το καλοκαίρι φέρνει μαζί του υπέροχες στιγμές στον κήπο ή τη βεράντα, αλλά και έναν ανεπιθύμητο επισκέπτη: τα κουνούπια. Ευτυχώς, η φύση προσφέρει όμορφες και αποτελεσματικές λύσεις. Ανακαλύψτε φυτά και ιδέες που θα σας βοηθήσουν να απολαμβάνετε τον χώρο σας χωρίς τσιμπήματα και ενοχλήσεις.

Λεβάντα: φυσικό φυτό απωθητικό κουνουπιών.

Φυτά που απωθούν κουνούπια

• Λεβάντα: Το άρωμά της διώχνει τα κουνούπια και χαρίζει ομορφιά στον κήπο.
• Σιτρονέλα: Ένα από τα πιο γνωστά φυτά-απωθητικά. Μπορεί να φυτευτεί σε γλάστρες ή παρτέρια.
• Βασιλικός: Μοσχοβολάει και δεν αφήνει τα κουνούπια να πλησιάσουν.
• Μέντα: Το έντονο άρωμά της δεν είναι ευχάριστο στα κουνούπια.

Κερί citronella: αρωματική και λειτουργική λύση για εξωτερικούς χώρους.

Εναλλακτικές φυσικές λύσεις

Εκτός από τα φυτά, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε φυσικά μέσα για να προστατευθείτε:

• Κεριά citronella: Το άρωμά τους καλύπτει τις οσμές που προσελκύουν τα κουνούπια.
• Αιθέρια έλαια: Μερικές σταγόνες από λεβάντα ή ευκάλυπτο σε συσκευή διάχυσης αιθέριων ελαίων.
• Ανεμιστήρες εξωτερικού χώρου: Δυσκολεύουν τα κουνούπια να πετάξουν κοντά σας.

Σιτρονέλα, λεβάντα και άλλα φυτά που απωθούν κουνούπια.

Συμβουλές για καλύτερη προστασία

• Αδειάζετε τα λιμνάζοντα νερά από πιατάκια γλαστρών και δοχεία.
• Τοποθετήστε σίτες στα παράθυρα και τις πόρτες.
• Αποφύγετε τα έντονα αρώματα που προσελκύουν τα έντομα.
• Ντυθείτε με ανοιχτόχρωμα και ελαφριά ρούχα τα καλοκαιρινά βράδια.

Με λίγη φροντίδα και φυσικές επιλογές, μπορείτε να απολαμβάνετε ξέγνοιαστα τις καλοκαιρινές σας στιγμές, προστατευμένοι από τα κουνούπια.

Πηγές

• holisticmd.gr
• medicinenet.com
• thespruce.com
• marthastewart.com
• healthline.com

Ανακαλύψτε πώς γιορτάζεται ο Δεκαπενταύγουστος σε όλη την Ελλάδα με παραδοσιακές λιτανείες, πανηγύρια και μοναδικά τοπικά εδέσματα από Κρήτη, Κέρκυρα, Πελοπόννησο, Μακεδονία και άλλα μέρη.

Πηγή: metalleiachalkidikis.gr

Ο Δεκαπενταύγουστος, η μεγάλη γιορτή της Κοίμησης της Θεοτόκου, αποτελεί μία από τις πιο αγαπημένες και πολυδιάστατες γιορτές στην Ελλάδα. Κάθε τόπος γιορτάζει με τον δικό του τρόπο, συνδυάζοντας τη θρησκευτική κατάνυξη με τοπικά έθιμα, μουσική και παραδοσιακά πανηγύρια. Ας κάνουμε μια μικρή περιήγηση σε όλη τη χώρα, για να δούμε πώς ζουν οι Έλληνες αυτή τη σημαντική μέρα.

Βόρεια Ελλάδα

Στη Μακεδονία και τη Θράκη, οι γιορτές συνοδεύονται από μεγάλες λιτανείες και παραδοσιακούς χορούς. Στην Χαλκιδική, οι κάτοικοι διοργανώνουν γλέντια με τοπική μουσική και φαγητό, ενώ το έθιμο του «ροδιού της Παναγίας» προσφέρει ευλογία και καλοτυχία. Στα χωριά της Ηπείρου, η μέρα συνδυάζεται με θρησκευτικές τελετές και πανηγύρια που κρατούν μέχρι αργά το βράδυ.

Κεντρική Ελλάδα

Στην περιοχή της Θεσσαλίας και της Στερεάς Ελλάδας, η γιορτή έχει έντονο θρησκευτικό χαρακτήρα αλλά και παραδοσιακά στοιχεία όπως το ψήσιμο κρέατος σε κοινές γιορτές και ταπές, όπου συγγενείς και φίλοι συγκεντρώνονται για να γιορτάσουν μαζί. Στα βουνά της Ορεινής Ναυπακτίας, ο Δεκαπενταύγουστος συνδυάζεται με τοπικά πανηγύρια και χορούς.

Πελοπόννησος

Η Πελοπόννησος τιμά την Παναγία με μεγάλες θρησκευτικές εκδηλώσεις αλλά και παραδοσιακά πανηγύρια. Σε χωριά της Αρκαδίας και της Μεσσηνίας, οι κάτοικοι αναβιώνουν παλιά έθιμα, όπως το ψήσιμο της γουρουνοπούλας και τις βραδιές με παραδοσιακούς χορούς και τραγούδια. Η φιλοξενία και τα τοπικά προϊόντα, όπως το τσίπουρο και τα τυριά, παίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο.

Νησιά του Αιγαίου

Στα νησιά του Αιγαίου, όπως η Τήνος, η Σύρος και η Σαντορίνη, η γιορτή είναι συνδεδεμένη με μεγάλες λιτανείες και θρησκευτικά προσκυνήματα. Στην Τήνο, το Ιερό Προσκύνημα της Παναγίας συγκεντρώνει χιλιάδες πιστούς. Παράλληλα, η νυχτερινή διασκέδαση και τα παραδοσιακά πανηγύρια γεμίζουν τις πλατείες των νησιών με μουσική και χορό.

Κρήτη

Στην Κρήτη, ο Δεκαπενταύγουστος γιορτάζεται με ζωντανά μουσικά και χορευτικά δρώμενα, καθώς και με τοπικά φαγητά που σερβίρονται στα πανηγύρια. Τα έθιμα περιλαμβάνουν το ψήσιμο κρέατος και τις συγκεντρώσεις σε ανοικτούς χώρους, όπου ο κόσμος χορεύει παραδοσιακούς χορούς μέχρι το πρωί.

Ιόνια Νησιά και Κέρκυρα

Στα Ιόνια Νησιά, η γιορτή διατηρεί στοιχεία που συνδυάζουν την Ορθόδοξη πίστη με την πολιτιστική παράδοση. Στην Κέρκυρα, εκτός από τη θρησκευτική λατρεία, υπάρχουν πανηγύρια με τοπική μουσική και χορό. Το έθιμο των φωτιών και οι παραδοσιακές λιτανείες δημιουργούν μια ξεχωριστή ατμόσφαιρα γιορτής.

Νότια Ελλάδα και Κυκλάδες

Στις Κυκλάδες, όπως στη Νάξο και τη Μύκονο, ο Δεκαπενταύγουστος συνδυάζεται με εκκλησιαστικές τελετές και μεγάλα πανηγύρια. Οι κάτοικοι και οι επισκέπτες απολαμβάνουν τη θρησκευτική κατάνυξη αλλά και τη ζωντάνια της νυχτερινής διασκέδασης.

Παραδοσιακά Εδέσματα του Δεκαπενταύγουστου από διάφορες περιοχές

Βόρεια Ελλάδα

Στη Μακεδονία και τη Θράκη, συνηθίζεται να σερβίρονται φαγητά με αρνί ή κατσίκι, ψημένα στη σούβλα, συνοδευόμενα από πίτες όπως η «τράτα» ή η «μπουγάτσα» με τυρί ή σπανάκι.

Κεντρική Ελλάδα

Στην Θεσσαλία, το ψωμί «λαδοτύρι» με ντόπιο τυρί και ελαιόλαδο, καθώς και το αρνάκι φρικασέ, είναι συχνά στα τραπέζια του Δεκαπενταύγουστου.

Πελοπόννησος

Στην Αρκαδία και τη Μεσσηνία, εκτός από το παραδοσιακό ψήσιμο της γουρουνοπούλας, προσφέρονται τοπικά τυριά όπως η «φέτα» και γλυκίσματα με μέλι και καρύδια, όπως η «καρυδόπιτα».

Κρήτη

Στην Κρήτη, τα τραπέζια γεμίζουν με «αρνί στη γάστρα», «χοχλιούς μπουμπουριστούς» (σαλιγκάρια μαγειρεμένα με μυρωδικά), και τοπικά τυριά όπως το «γραβιέρα» και το «λυρωμένο τυρί».

Ιόνια Νησιά και Κέρκυρα

Στα Ιόνια, και ειδικά στην Κέρκυρα, είναι διάσημο το «μαντολάτο» και η «παστιτσάδα» — ένα πλούσιο πιάτο με μοσχάρι ή κόκορα σε πικάντικη σάλτσα με μπαχάρια. Στα γλυκά, ξεχωρίζουν οι «μπαγιαντέρες» και οι «κουραμπιέδες».

Κυκλάδες

Στις Κυκλάδες, όπως στη Νάξο, συνηθίζεται να προσφέρονται «αρνί στη σούβλα» και τοπικά τυριά, ενώ στα γλυκά ξεχωρίζει το «λυχναράκι», ένα παραδοσιακό γλυκό με μέλι και αμύγδαλα.

---

Ο Δεκαπενταύγουστος είναι μια γιορτή που φέρνει κοντά τους ανθρώπους, διατηρώντας ζωντανές τις παραδόσεις και τις ρίζες μας. Είτε μέσα από τις λιτανείες, τα πανηγύρια, είτε μέσα από την οικογενειακή θαλπωρή, η Ελλάδα γιορτάζει την Παναγία της με έναν τρόπο μοναδικό και ξεχωριστό σε κάθε γωνιά της.

Πηγές

• sansimera.gr
• theprosperty.com
• businessnews.gr
• metalleiachalkidikis.gr
• cnn.gr
• creta24.gr

Μια ματιά στην ιστορία, τα θαύματα και το προσκύνημα της Παναγίας της Τήνου, που συγκινεί και εμπνέει κάθε χρόνο χιλιάδες ανθρώπους.

Ένα απλό ξεκίνημα…

Το 1823, σε ένα ταπεινό χωράφι στην Τήνο, ξετυλίχτηκε ένα γεγονός που θα σφράγιζε για πάντα την πνευματική ιστορία του τόπου: η εύρεση μιας παλιάς, θαυματουργής εικόνας, χαμένης για αιώνες.

Όλα ξεκίνησαν το καλοκαίρι του 1822, όταν η μοναχή Πελαγία από τη Μονή Κεχροβουνίου είδε τρεις φορές στο όνειρό της την Παναγία να της ζητά να σκάψουν στο χωράφι ενός Τήνιου αγρότη, του Δοξαρά.

Το όραμα που έγινε πραγματικότητα

Στην τρίτη της εμφάνιση, η Παναγία παρουσιάστηκε μπροστά στη μοναχή φωτεινή και γαλήνια, λέγοντάς της το συγκλονιστικό «Ευαγγελίζου γη χαράν μεγάλην». Το μήνυμα αυτό έδωσε κουράγιο και πίστη στον λαό της Τήνου, την ίδια περίοδο που η Ελλάδα πάλευε για την ελευθερία της.

Από το σκάψιμο στο θαύμα

Η πρώτη ανασκαφή δεν έφερε αποτέλεσμα, αλλά κατά την ανέγερση του ναού στο κτήμα Δοξαρά συνέβη το απροσδόκητο: ένα ξεροπήγαδο στο σημείο γέμισε νερό. Το γεγονός θεωρήθηκε σημάδι και οδήγησε στην επανέναρξη των ερευνών.

Τελικά, η αξίνα ενός εργάτη χτύπησε την εικόνα και την έσπασε στα δύο. Εκεί, σημειώθηκε το πιο εντυπωσιακό θαύμα: τα κομμάτια ενώθηκαν μόνα τους. Λίγες ημέρες αργότερα, η πανώλη που μάστιζε το νησί εξαφανίστηκε.

Τι απεικονίζει η εικόνα

Παρά την καθιερωμένη σύνδεση με την Κοίμηση της Θεοτόκου, η εικόνα απεικονίζει τον Ευαγγελισμό: η Παναγία κρατά ανοιχτό βιβλίο, απέναντι ο Αρχάγγελος Γαβριήλ με κρίνο, ενώ πάνω τους κατεβαίνει το Άγιο Πνεύμα ως περιστέρι.

Υπάρχουν απόψεις πως είναι έργο του Αποστόλου Λουκά, αν και αυτό δεν έχει αποδειχθεί. Η τεχνοτροπία και η συμβολική δύναμη της εικόνας την καθιστούν μοναδική στον χριστιανικό κόσμο.

Ο Ναός και το Προσκύνημα

Στο σημείο της εύρεσης χτίστηκε ο Ιερός Ναός της Ευαγγελίστριας, που με τα χρόνια έγινε το πιο σημαντικό προσκύνημα της Ελλάδας και ένα από τα πιο γνωστά παγκοσμίως.

Κάθε χρόνο, χιλιάδες πιστοί συρρέουν στην Τήνο, ιδιαίτερα στις 30 Ιανουαρίου (επέτειος εύρεσης), στις 25 Μαρτίου και στις 15 Αυγούστου, περπατώντας συχνά γονατιστοί από το λιμάνι μέχρι τον ναό ως ένδειξη βαθιάς ευγνωμοσύνης και πίστης.

Θαύματα που συνεχίζονται

Από το 1823 έως σήμερα, αναρίθμητες μαρτυρίες κάνουν λόγο για θεραπείες, σωτηρία σε δύσκολες στιγμές και προσωπικές ευλογίες. Τα τάματα που στολίζουν την εικόνα αφηγούνται, αθόρυβα αλλά δυνατά, τις ιστορίες αυτών που βρήκαν παρηγοριά και λύση στα πόδια της.

---

Γιατί αξίζει να τη γνωρίσεις

• Ιστορική σημασία: Η εύρεση συνέπεσε με τα πρώτα βήματα του νέου ελληνικού κράτους.
• Συμβολική δύναμη: Αντιπροσωπεύει την ελπίδα και την προστασία της Παναγίας προς τον λαό.
• Πνευματική εμπειρία: Το ταξίδι στην Τήνο είναι κάτι παραπάνω από μια επίσκεψη — είναι προσκύνημα καρδιάς.

---

Αυτή είναι η ιστορία της Παναγίας της Τήνου, όπως την αφηγούνται η παράδοση, η ιστορική έρευνα και οι ίδιοι οι άνθρωποι που την έζησαν. Μια ιστορία που συνεχίζει να γράφεται κάθε μέρα, σε κάθε προσευχή και κάθε δάκρυ ευγνωμοσύνης.

Πηγές:

Πηγή φωτογραφίας: gettyimages

Υπάρχουν στιγμές που μένουν χαραγμένες για πάντα στη μνήμη. Για μένα –και πιστεύω για κάθε Έλληνα– η τελετή έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας, στις 13 Αυγούστου 2004, ήταν μια τέτοια στιγμή. Εκείνο το καλοκαιρινό βράδυ, η χώρα μας δεν ήταν απλώς οικοδέσποινα ενός παγκόσμιου αθλητικού γεγονότος· ήταν η καρδιά του κόσμου που χτυπούσε δυνατά, με ρυθμό ελληνικό.

Το Ολυμπιακό Στάδιο είχε μεταμορφωθεί σε έναν ζωντανό καμβά. Κάθε εικόνα, κάθε κίνηση, κάθε ήχος έμοιαζε να κουβαλάει την ψυχή της Ελλάδας. Ο Δημήτρης Παπαϊωάννου, με την αξεπέραστη σκηνοθετική του ματιά, μας ταξίδεψε από τους μύθους και την αρχαιότητα, στις βυζαντινές εικόνες και μέχρι τη σύγχρονη Ελλάδα, χωρίς ποτέ να χαθεί ο πυρήνας: η αίσθηση πως ό,τι βλέπαμε ανήκε σε εμάς, ήταν κομμάτι της συλλογικής μας μνήμης.

Θυμάμαι το δέος μπροστά στον Κένταυρο που σχηματιζόταν στο νερό, τα αρχαία αγγεία που ζωντάνευαν και αφηγούνταν ιστορίες, τη μορφή της Αφροδίτης να αναδύεται αργά, λουσμένη στο φως. Δεν ήταν απλώς καλλιτεχνικά ευρήματα· ήταν σύμβολα που μιλούσαν απευθείας στην καρδιά μας. Ήταν η αφήγηση του ποιοι είμαστε – όχι μέσα από λόγια, αλλά μέσα από εικόνες που είχαν τη δύναμη να σε κάνουν να δακρύσεις.

Και ύστερα ήρθε η στιγμή της φλόγας. Ο Νίκος Κακλαμανάκης, σαν άλλος αγγελιοφόρος, όρθιος στο κέντρο του σταδίου, ανέβαζε το δάδα ψηλά και άναβε τον βωμό. Σε εκείνα τα δευτερόλεπτα, ένιωθες πως η ιστορία έκλεινε έναν κύκλο: η Ελλάδα, που χάρισε στον κόσμο τους Ολυμπιακούς Αγώνες, τους υποδεχόταν ξανά, με υπερηφάνεια και συγκίνηση.

Η παρέλαση των αθλητών, με την ελληνική αποστολή να μπαίνει τελευταία, μας θύμισε πως οι Αγώνες δεν είναι μόνο άμιλλα, αλλά και ενότητα. Η εικόνα των σημαιών από κάθε γωνιά του πλανήτη, να κυματίζουν κάτω από τον ίδιο ουρανό, είχε κάτι βαθιά συγκινητικό.

Εκείνο το βράδυ, η Ελλάδα δεν έδειξε μόνο την ιστορία της· έδειξε και την ψυχή της. Δεν ήταν απλώς η ωραιότερη τελετή έναρξης που έγινε ποτέ – ήταν μια γιορτή για όσα μας ενώνουν, για την ομορφιά και τη δύναμη που κρύβουμε μέσα μας. Ήταν η απόδειξη ότι, παρότι μικρή σε μέγεθος, η Ελλάδα μπορεί να είναι τεράστια σε πνεύμα και δημιουργία.

Και κάθε φορά που θυμάμαι εκείνη τη βραδιά, νιώθω την ίδια ανατριχίλα. Την υπερηφάνεια, τη συγκίνηση, το δέος. Την αίσθηση πως, έστω για λίγες ώρες, ολόκληρος ο κόσμος κοίταζε την Ελλάδα – και χαμογελούσε.

Μια σύντομη στάση σε ένα ξενοδοχείο γεμάτο ιστορίες

Πρόσφατα διάβασα το Οτέλ Κονσταντίνιγε του Ζουλφί Λιβανελί. Δεν πρόκειται για ένα βιβλίο που με ενθουσίασε, αλλά ήταν μια από εκείνες τις αναγνώσεις που αφήνουν κάτι πίσω τους — ένα χαμόγελο, μια σκέψη, έναν υπόγειο προβληματισμό.

Ο Λιβανελί στήνει την ιστορία του μέσα σ’ ένα εμβληματικό ξενοδοχείο στην καρδιά της Κωνσταντινούπολης, στο οποίο συναντιούνται άνθρωποι από διαφορετικά κοινωνικά και πολιτισμικά στρώματα. Μέσα από τις ζωές τους, ξεδιπλώνεται ένα μωσαϊκό χαρακτήρων, ιστοριών και αντιθέσεων που αντανακλούν την πολυσύνθετη ταυτότητα της σύγχρονης Τουρκίας.

Αυτό που μου άρεσε ιδιαίτερα ήταν η απόδοση των χαρακτήρων: καθημερινοί, πολύπλευροι, με τις αδυναμίες και τις στιγμές δύναμής τους. Δεν είναι ήρωες, είναι άνθρωποι. Και ακριβώς αυτή η απλότητα, η αλήθεια τους, κάνει την αφήγηση πειστική.

Ο συγγραφέας παρατηρεί την τουρκική κοινωνία με χιούμορ, καυστικότητα και μια δόση μελαγχολίας. Το βιβλίο σχολιάζει —άλλοτε φανερά, άλλοτε πιο έμμεσα— ζητήματα όπως η κοινωνική ανισότητα, η πολιτική πόλωση, η αλλοίωση της μνήμης και η αναζήτηση της ταυτότητας σ’ έναν κόσμο που αλλάζει. Παρόλα αυτά, η αφήγηση παραμένει ανάλαφρη, ακόμα κι όταν θίγει σοβαρά θέματα. Αυτό το ύφος είναι μάλλον συνειδητή επιλογή του Λιβανελί και λειτουργεί καλά.

Δεν είναι λογοτεχνικά φιλόδοξο. Δεν έχει τις μεγάλες συγκινήσεις ή την ένταση ενός συγκλονιστικού έργου. Είναι όμως ευχάριστο, εύστοχο και καλογραμμένο. Μια έξυπνη, στοχαστική ματιά στην καθημερινότητα, στην ιστορία που σέρνουμε πίσω μας και στις ιστορίες που κουβαλάμε μέσα μας.

Αν σας αρέσουν τα κοινωνικά μυθιστορήματα με πολιτισμικό υπόβαθρο και διακριτική ειρωνεία, πιστεύω πως το Οτέλ Κωνσταντίνιγε θα σας κερδίσει. Δεν θα σας συγκλονίσει, αλλά ίσως σας κάνει να δείτε με άλλο μάτι την Κωνσταντινούπολη — και λίγο πιο προσεκτικά τους ανθρώπους γύρω σας.

Έχετε διαβάσει κάτι άλλο του Λιβανελί; Ή κάποιο βιβλίο που να αποτυπώνει τόσο εύστοχα την καθημερινότητα μιας ολόκληρης χώρας μέσα από ένα και μόνο κτίριο; Θα χαρώ να διαβάσω τις σκέψεις σας στα σχόλια!

Οτέλ Κωνσταντίνιγε, Ζουλφί Λιβανελί, Μετάφραση: Νίκη Σταυρίδη, Εκδόσεις Πατάκη

Το καλοκαίρι φέρνει μαζί του ήλιο, βόλτες, παγωτά και… αϋπνία. Αν νιώθεις ότι κοιμάσαι χειρότερα τους θερινούς μήνες, δεν είσαι μόνη. Πολλοί από εμάς δυσκολευόμαστε να κοιμηθούμε ή να διατηρήσουμε ποιοτικό ύπνο τους ζεστούς μήνες. Ας δούμε γιατί συμβαίνει αυτό και τι μπορούμε να κάνουμε.

---

Γιατί κοιμόμαστε χειρότερα το καλοκαίρι;

1. Φως μέχρι αργά
Οι μεγάλες ημέρες και το έντονο φυσικό φως το απόγευμα καθυστερούν την παραγωγή μελατονίνης, της ορμόνης που μας «προετοιμάζει» για ύπνο. Το σώμα νομίζει ότι είναι νωρίς, ακόμη κι αν το ρολόι δείχνει 22:00.

2. Ζέστη στο υπνοδωμάτιο
Η ιδανική θερμοκρασία για ύπνο είναι γύρω στους 18–20°C. Όταν το σπίτι παραμένει ζεστό ακόμα και το βράδυ, το σώμα δεν μπορεί να «ρίξει θερμοκρασία» για να μπει στη φάση του βαθύ ύπνου.

3. Εποχική αϋπνία (seasonal insomnia)
Σύμφωνα με έρευνες, υπάρχει αύξηση των διαταραχών ύπνου το καλοκαίρι, ιδίως σε άτομα που είναι ευαίσθητα στις μεταβολές φωτός και θερμοκρασίας. Μπορεί να σχετίζεται και με τη διαταραχή του κιρκαδικού ρυθμού (το «ρολόι» του σώματός μας).

4. Περισσότερη κοινωνική δραστηριότητα
Οι νυχτερινές έξοδοι, το φαγητό αργά, ή η χρήση αλκοόλ το βράδυ επηρεάζουν τον ύπνο. Το αλκοόλ, αν και αρχικά προκαλεί νύστα, διαταράσσει τις φάσεις του ύπνου αργότερα μέσα στη νύχτα.

---

Τι μπορείς να κάνεις:

Έκθεση στο φως, αλλά με μέτρο
Πέρνα χρόνο στο φως νωρίς μέσα στην ημέρα. Απέφυγε το έντονο φως μετά τις 7–8 το απόγευμα. Αν χρειάζεται, χρησιμοποίησε μαύρες κουρτίνες (blackout) ή μάσκα ύπνου.

Δώσε σημασία στη θερμοκρασία του δωματίου
Αν δεν υπάρχει κλιματιστικό, δοκίμασε ανεμιστήρα, ελαφριά σεντόνια, ή ντους με χλιαρό νερό λίγο πριν τον ύπνο. Το σώμα κοιμάται καλύτερα όταν έχει κρυώσει λίγο.

Μείωσε την έκθεση σε οθόνες
Η μπλε ακτινοβολία από κινητά και tablets μπερδεύει τον εγκέφαλο και καθυστερεί την έκκριση μελατονίνης. Προσπάθησε να αποφύγεις τις οθόνες τουλάχιστον 1 ώρα πριν κοιμηθείς.

Δημιούργησε ρουτίνα χαλάρωσης
Μικρές τελετουργίες όπως χαλαρό διάβασμα, ελαφρύ τέντωμα, ή αναπνοές βοηθούν το σώμα να «καταλάβει» ότι έρχεται ώρα ύπνου.

Πρόσεξε τι και πότε τρως
Απέφυγε βαριά γεύματα, καφεΐνη ή αλκοόλ αργά το βράδυ. Προτίμησε ένα ελαφρύ σνακ όπως λίγα αμύγδαλα ή ένα κομμάτι μπανάνα, που βοηθούν φυσικά στον ύπνο.

---

Τελικά, ποιο είναι το «κλειδί»;

Η συνέπεια. Το σώμα αγαπά τη ρουτίνα. Όσο περισσότερο διατηρείς σταθερές ώρες ύπνου και πρωινού ξυπνήματος (ακόμα και το καλοκαίρι!), τόσο πιο εύκολα θα ξαναμπεί σε ρυθμό.

Και αν έχεις παιδιά; Τόσο το φως όσο και η ένταση του καλοκαιριού μπορεί να τους απορρυθμίσει. Δοκίμασε μαζί τους ήπια μετάβαση στη νυχτερινή ρουτίνα με χαμηλό φωτισμό, μουσική ή παραμύθι.

---

Θυμήσου: Αν τα προβλήματα ύπνου επιμένουν για εβδομάδες και επηρεάζουν την καθημερινότητά σου, ίσως αξίζει να συμβουλευτείς γιατρό ή ειδικό ύπνου.