Κατηγορία: Υγεία

Το καλοκαίρι φέρνει μαζί του ήλιο, βόλτες, παγωτά και… αϋπνία. Αν νιώθεις ότι κοιμάσαι χειρότερα τους θερινούς μήνες, δεν είσαι μόνη. Πολλοί από εμάς δυσκολευόμαστε να κοιμηθούμε ή να διατηρήσουμε ποιοτικό ύπνο τους ζεστούς μήνες. Ας δούμε γιατί συμβαίνει αυτό και τι μπορούμε να κάνουμε.

---

Γιατί κοιμόμαστε χειρότερα το καλοκαίρι;

1. Φως μέχρι αργά
Οι μεγάλες ημέρες και το έντονο φυσικό φως το απόγευμα καθυστερούν την παραγωγή μελατονίνης, της ορμόνης που μας «προετοιμάζει» για ύπνο. Το σώμα νομίζει ότι είναι νωρίς, ακόμη κι αν το ρολόι δείχνει 22:00.

2. Ζέστη στο υπνοδωμάτιο
Η ιδανική θερμοκρασία για ύπνο είναι γύρω στους 18–20°C. Όταν το σπίτι παραμένει ζεστό ακόμα και το βράδυ, το σώμα δεν μπορεί να «ρίξει θερμοκρασία» για να μπει στη φάση του βαθύ ύπνου.

3. Εποχική αϋπνία (seasonal insomnia)
Σύμφωνα με έρευνες, υπάρχει αύξηση των διαταραχών ύπνου το καλοκαίρι, ιδίως σε άτομα που είναι ευαίσθητα στις μεταβολές φωτός και θερμοκρασίας. Μπορεί να σχετίζεται και με τη διαταραχή του κιρκαδικού ρυθμού (το «ρολόι» του σώματός μας).

4. Περισσότερη κοινωνική δραστηριότητα
Οι νυχτερινές έξοδοι, το φαγητό αργά, ή η χρήση αλκοόλ το βράδυ επηρεάζουν τον ύπνο. Το αλκοόλ, αν και αρχικά προκαλεί νύστα, διαταράσσει τις φάσεις του ύπνου αργότερα μέσα στη νύχτα.

---

Τι μπορείς να κάνεις:

Έκθεση στο φως, αλλά με μέτρο
Πέρνα χρόνο στο φως νωρίς μέσα στην ημέρα. Απέφυγε το έντονο φως μετά τις 7–8 το απόγευμα. Αν χρειάζεται, χρησιμοποίησε μαύρες κουρτίνες (blackout) ή μάσκα ύπνου.

Δώσε σημασία στη θερμοκρασία του δωματίου
Αν δεν υπάρχει κλιματιστικό, δοκίμασε ανεμιστήρα, ελαφριά σεντόνια, ή ντους με χλιαρό νερό λίγο πριν τον ύπνο. Το σώμα κοιμάται καλύτερα όταν έχει κρυώσει λίγο.

Μείωσε την έκθεση σε οθόνες
Η μπλε ακτινοβολία από κινητά και tablets μπερδεύει τον εγκέφαλο και καθυστερεί την έκκριση μελατονίνης. Προσπάθησε να αποφύγεις τις οθόνες τουλάχιστον 1 ώρα πριν κοιμηθείς.

Δημιούργησε ρουτίνα χαλάρωσης
Μικρές τελετουργίες όπως χαλαρό διάβασμα, ελαφρύ τέντωμα, ή αναπνοές βοηθούν το σώμα να «καταλάβει» ότι έρχεται ώρα ύπνου.

Πρόσεξε τι και πότε τρως
Απέφυγε βαριά γεύματα, καφεΐνη ή αλκοόλ αργά το βράδυ. Προτίμησε ένα ελαφρύ σνακ όπως λίγα αμύγδαλα ή ένα κομμάτι μπανάνα, που βοηθούν φυσικά στον ύπνο.

---

Τελικά, ποιο είναι το «κλειδί»;

Η συνέπεια. Το σώμα αγαπά τη ρουτίνα. Όσο περισσότερο διατηρείς σταθερές ώρες ύπνου και πρωινού ξυπνήματος (ακόμα και το καλοκαίρι!), τόσο πιο εύκολα θα ξαναμπεί σε ρυθμό.

Και αν έχεις παιδιά; Τόσο το φως όσο και η ένταση του καλοκαιριού μπορεί να τους απορρυθμίσει. Δοκίμασε μαζί τους ήπια μετάβαση στη νυχτερινή ρουτίνα με χαμηλό φωτισμό, μουσική ή παραμύθι.

---

Θυμήσου: Αν τα προβλήματα ύπνου επιμένουν για εβδομάδες και επηρεάζουν την καθημερινότητά σου, ίσως αξίζει να συμβουλευτείς γιατρό ή ειδικό ύπνου.

Καλοκαίρι σημαίνει ήλιος, θάλασσα… και μερικές ενοχλητικές «επισκέψεις» από έντομα ή θαλάσσιους οργανισμούς. Τα τσιμπήματα από μέλισσες, σφήκες και τσούχτρες είναι συχνά και, αν και συνήθως ακίνδυνα, μπορεί να γίνουν επικίνδυνα αν δεν τα αντιμετωπίσουμε σωστά. Τι πρέπει να κάνει λοιπόν ένας γονιός αν τσιμπηθεί το παιδί του;

---

Τσίμπημα από μέλισσα

Η μέλισσα αφήνει το κεντρί της μέσα στο δέρμα και πεθαίνει μετά το τσίμπημα.

Τι να κάνετε:

1. Αφαιρέστε το κεντρί άμεσα, με μια κάρτα ή νύχι. ΜΗΝ το πιέσετε με τσιμπιδάκι γιατί απελευθερώνεται περισσότερο δηλητήριο.
2. Πλύνετε την περιοχή με σαπούνι και νερό.
3. Βάλτε πάγο (τυλιγμένο σε πανί) για 10-15 λεπτά, για να μειωθεί το πρήξιμο.
4. Δώστε αντιισταμινικό ή παρακεταμόλη, αν το παιδί πονά ή έχει φαγούρα (κατόπιν ιατρικής συμβουλής).
5. Σηκώστε το σημείο αν είναι δυνατόν (π.χ. χέρι ή πόδι).

---

Τσίμπημα από σφήκα

Η σφήκα δεν αφήνει κεντρί, άρα μπορεί να τσιμπήσει πολλές φορές.

Τι να κάνετε:

1. Καθαρίστε την περιοχή με σαπούνι και νερό.
2. Τοποθετήστε πάγο, όπως και με τη μέλισσα.
3. Αν υπάρχει έντονη αντίδραση (πρήξιμο σε μεγάλο μέρος του σώματος, δυσκολία στην αναπνοή, ζάλη, εξανθήματα) → καλέστε άμεσα 166 ή πηγαίνετε στο πλησιέστερο Κέντρο Υγείας.
4. Μπορεί να χρειαστεί κομπρέσα με ξύδι (για εξουδετέρωση του δηλητηρίου), αν και η αποτελεσματικότητα είναι περιορισμένη.

---

Κάψιμο από τσούχτρα (μέδουσα)

Το κάψιμο από τσούχτρα μοιάζει με ηλεκτρικό έγκαυμα, ενώ το δέρμα κοκκινίζει και πονά έντονα.

✅ Τι να κάνετε:

1. Ξεπλύνετε την περιοχή με θαλασσινό νερό – ΠΟΤΕ με γλυκό (ενεργοποιεί το δηλητήριο).
2. Αφαιρέστε τα πλοκάμια με τσιμπιδάκι ή με γάντι. Μην τρίβετε με πετσέτα.
3. Τοποθετήστε κομπρέσα με ξύδι ή μαγειρική σόδα για 15-20 λεπτά.
4. Αν υπάρχει έντονος πόνος, πρήξιμο ή αλλεργική αντίδραση, ζητήστε ιατρική βοήθεια άμεσα.
5. Αποφύγετε την έκθεση στον ήλιο στο σημείο του καψίματος.

---

Πότε ζητάμε βοήθεια για ΟΠΟΙΟΔΗΠΟΤΕ τσίμπημα:

• Δυσκολία στην αναπνοή
• Ζάλη ή λιποθυμία
• Εξάνθημα σε όλο το σώμα ή πρήξιμο στο πρόσωπο
• Εμετοί ή ταχυκαρδία
• Τσίμπημα στο λαιμό ή μέσα στο στόμα

➡️ Αυτό μπορεί να είναι αλλεργικό σοκ (αναφυλαξία) και χρειάζεται άμεση ιατρική παρέμβαση.

---

Τι να έχετε πάντα μαζί σας:

• Παγάκια ή παγοκύστη
• Αντιισταμινική αλοιφή
• Παρακεταμόλη για παιδιά
• Ξύδι σε μικρό μπουκαλάκι
• Τσιμπιδάκι & γάντια
• Αν υπάρχει γνωστή αλλεργία → ένεση αδρεναλίνης (EpiPen)

---

Μικρές συμβουλές πρόληψης για παιδιά:

• Όχι έντονα αρώματα & γλυκά ροφήματα χωρίς καπάκι.
• Σαγιονάρες ή παπούτσια πάντα στο γρασίδι ή στην άμμο.
• Όχι έντονες κινήσεις αν πλησιάσει μέλισσα ή σφήκα.
• Φοράμε UV μπλουζάκι στη θάλασσα, για τσούχτρες.

---

Μείνετε ήρεμοι, παρατηρητικοί και προετοιμασμένοι. Τα περισσότερα τσιμπήματα περνούν γρήγορα – αλλά η σωστή αντίδραση μπορεί να κάνει τη διαφορά!

---